دانشگاه آزاد اسلامي واحد رشت
دانشکده مديريت و حسابداري
گروه آموزشي حسابداري
پاياننامه تحصيلي جهت اخذ درجه کارشناسي ارشد (M.A.) رشته: حسابداري
عنوان:
تاثير بيش اعتمادي مديريت بر تجديد ارائه صورتهاي مالي
استاد راهنما:
دكتر سيد محمدرضا رئيس زاده
استاد مشاور:
دكتر مهدي مشكي
نگارش:
رضا مسكني بيجارپسي
نيمسال تحصيلي
تابستان 1393
Islamic Azad University
Rasht Branch
Faculty of Management and Accounting
Department of Accounting
Presented in partial fulfillment of the requirements for (M.A.) degree
Title:
The Effect Of Management Overconfidence On Financial Restatement
Supervisor:
Dr.Seied Mohmmadreza Raeeszadeh Ph.D.
Advisor:
Dr. mehdi meshki Ph.D.
Author:
Reza maskani bijarpasi
Date:
(Summer ,2014 )
سپاسگذاري:
سپاس وستايش ايزد منان را كه توفيق فراگيري علم را بر من ارزاني داشت و مرا در كوران مشكلات و سختي‌ها ياري نمود، تا اين رساله را به لطف او با موفقيت به پايان برسانم.
در طول دوران تحصيلي و تهيه اين پايانامه از راهنماييها و مساعدتهاي اساتيد، سروران و دوستان عزيزي بهره بردم که در اينجا بر خود لازم ميدانم از همه ايشان مراتب سپاس قلبي و تشکر خالصانه خود را داشته باشم. از استاد بزرگوار جناب آقاي دكتر سيد محمدرضا رئيس زاده که در اين تحقيق راهنمايي اينجانب را بر عهده داشتند و همچنين از جناب آقاي دکتر مهدي مشكي که زحمت مشاوره را تقبل نمودند، کمال تشکر را دارم.
بر خود لازم مي دانم از زحمات تمامي اساتيد دوران تحصيلي خود، مديريت واحد و اعضاي هيات علمي گروه حسابداري دانشگاه آزاد اسلامي واحد رشت تشکر ويژه داشته باشم.
تقديم به :
همه کسانيکه شجاعت خوب بودن را در مسير زندگي به من آموختن و مي آموزند
چکيده1
فصل اول:كليات تحقيق
1-1) مقدمه3
1-2) تشريح و بيان مسئله3
1-3) ضرورت و اهميت تحقيق5
1-4) اهداف تحقيق6
1-5) فرضيه هاي تحقيق7
1-6) مدل تحقيق و تعريف عملياتي متغيرهاي آن7
1-7) روش تحقيق9
1-8) روش گردآوري اطلاعات9
1-9) قلمرو تحقيق9
1-10) تعريف واژه ها و اصطلاحات تخصصي10
1-11) ساختار تحقيق11
فصل دوم: مباني نظري و پيشينه تحقيق
2-1مقدمه13
2-2بخش اول: مباني نظري تجديد ارائه صورت هاي مالي13
2-2-1) دلايل تجديد ارائه صورت هاي مالي16
2-2-2) واكنش به علل ارائه مجدد صورت هاي مالي17
2-2-3) پيامدهاي ارائه مجدد صورت هاي مالي18
2-3بخش دوم: مباني نظري هيات مديره21
2-3-1) سازو کارهاي برون سازماني21
2-3-2) سازو کارهاي درون سازماني22
2-3-3) هيات مديره24
2-3-4) ترکيب هيات مديره26
2-4بخش سوم: بيش اعتمادي مديريت37
2-5بخش چهارم: پيشينه تحقيق.41
فصل سوم: روش اجراي تحقيق
3-1) مقدمه51
3-2)روش پژوهش52
3-3) فرضيه هاي تحقيق52
3-4) مدل تحقيق و تعريف عملياتي متغيرها53
3-5) جامعه آماري55
3-6) گردآوري اطلاعات56
3-7) روش‌ها و ابزار تحليل داده‏ها57
3-8) روش‌هاي آماري آزمون فرضيه ها58
3-9) رگرسيون چند متغيره58
3-9- 1 ضريب تعيين و ضريب تعيين تصحيح شده60
3-9-2 مفروضات رگرسيون خطي60
3-9-3 آزمون استقلال خطاها61
3-9-4 آزمون مناسب بودن مدل62
3-9-5 آزمون معنادار بودن ضرايب62
3-10) بررسي ساختار دادههاي تركيبي و انواع مدلهاي آن63
3-10-1 مدل اثر ثابت64
3-10-2 مدل اثر تصادفي65
3-10-3 آزمونهاي تشخيص در دادههاي ترکيبي65
3-11) خلاصه فصل67
فصل چهارم: يافته هاي پژوهش
4-1) مقدمه70
4-2) آمار توصيفي داده ها70
4-3) آزمون پايايي متغيرها72
4-4) تعيين مدل مناسب براي تخمين مدل رگرسيون74
4-5) آزمون فروض کلاسيک رگرسيون76
4-5-1) آزمون نرمال بودن توزيع متغير وابسته76
4-5-2) آزمون استقلال خطاها77
4-5-3) ناهمساني واريانس ها78
4-5-4) آزمون هم خطي متغيرهاي مستقل79
4-6) آزمون فرضيات تحقيق80
فصل پنجم: نتيجه گيري و پيشنهادات
5-1) مقدمه85
5-2) خلاصه پژوهش ونتيجه گيري85
5-3) بررسي يافته‌ها و تفسير نتايج پژوهش87
5-3-1)آزمون فرضيه اول87
5-3-2)آزمون فرضيه دوم88
5-3-3)آزمون فرضيه سوم88
5-4) محدوديت‌هاي پژوهش89
5-5) پيشنهادهاي كاربردي پژوهش90
5-6) پيشنهادهايي براي پژوهش‌هاي آتي91
منابع و ماخذ92
پيوست99
شکل 2-1 روابط بین سازو کارهای برون سازمانی و درون سازمانی و اهداف راهبری شرکتی ………………….23
شکل 2-2 چگونگي تاثيرگذاري و تاثيرپذيري ترکيب هيات مديره…………………………………………………….33
جدول 3-1 تعداد شرکت ها پس از غربالگري ………………………………………………………………………………56
جدول 4-1 آماره هاي توصيفي متغيرهاي تحقيق ………………………………………………………………………….72
جدول 4-2 آزمون ايم، پساران و شين (IPS) ……………………………………………………………………………….73
ادامه جدول 4-2. آزمون لين و لوين (LL) …………………………………………………………………………………….73
جدول 4-3 آزمون چاو ……………………………………………………………………………………………………………..74
جدول4-4 آزمون هاسمن ………………………………………………………………………………………………………..75
جدول 4- 5 آزمون جارکوبرا ……………………………………………………………………………………………………..76
جدول4-6 آزمون استقلال خطاها ……………………………………………………………………………………………….77
جدول4-7 نتايج حاصل از ناهمساني واريانس ……………………………………………………………………………..78
جدول 4-8 آزمون هم‌خطي بين متغير‌هاي مستقل ………………………………………………………………………….80
جدول4-9 نتايج حاصل از برازش معادله رگرسيون و آزمون فرضيه ها ……………………………………………….82

چکيده
با توجه به اينكه در سالهاي اخير، تجديد ارائه صورتهاي مالي بين شركتهاي ايراني بسيار رايج شده است.در اين تحقيق سعي شده برخي از عوامل تاثير گذار بر تجديد ارائه صورتهاي مالي شركت‌هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران همچون بيش اعتمادي مديريت، دوگانگي مدير عامل و… را مورد بررسي قرار دهيم .در اين راستاي تاثير بيش اعتمادي مديريت بر تجديد ارائه صورتهاي مالي شركت‌هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار بررسي شده است.جامعه آماري تحقيق حاضر شرکت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طي سال هاي 1387 تا 1391بوده که جامعه آماري با توجه به روش غربالگري و پس از حذف مشاهدات غيرقابل قبول برابر با 116 شرکت مي باشد. بر اين اساس در اين تحقيق بيش اعتمادي مديريت به عنوان متغير مستقل در نظر گرفته شده تا تاثير آن بر متغير وابسته، تجديد ارائه صورتهاي مالي مورد بررسي قرار گيرد. در فرضيه اول بررسي رابطه بين بيش اعتمادي مديريت بر تجديد ارائه صورتهاي مالي، در فرضيه دوم بررسي رابطه بين درصد مديران غير موظف هيات مديره و تجديد ارائه صورت هاي مالي و در فرضيه سوم دوگانگي مدير عامل با تجديد ارائه صورت هاي مالي مورد بررسي قرار گرفت. در اين تحقيق که از داده‌هاي پانل(تابلويي) با اثرات ثابت استفاده شده ، نتايج حاصل از تجزيه و تحليل داده ها با استفاده از رگرسيون چند متغيره در سطح اطمينان 95% نشان مي دهد بين بيش اعتمادي مديريت و دوگانگي مدير عامل با تجديد ارائه صورت هاي مالي رابطه مستقيم معناداري وجود دارد. بين درصد مديران غير موظف هيات مديره و تجديد ارائه صورت هاي مالي رابطه معکوس معناداري وجود دارد.
واژگان کليدي: تجديد ارائه صورتهاي مالي، بيش اعتمادي مديريت ، دوگانگي مدير عامل، درصد مديران غير موظف هيات مديره
فصل اول
كليات تحقيق

1-1) مقدمه
آنچه در آينده رخ خواهد داد نتيجه تصميم گيري است. هدف از پيش بيني، کاهش ريسک در تصميم گيري است و در تصميم گيري براي سرمايه گذاري، پيش بيني آينده با توجه به اطلاعات مالي وحسابداري گذشته نقش مهم و اساسي را بر عهده دارد. يكي از مهمترين ويژگيهاي كيفي اطلاعات حسابداري، اتكاپذيري آن است . طبق مفاهيم نظري گزارشگري مالي، اطلاعاتي اتكاپذير است كه از اشتباه و تمايلات جانبدارانه خالي باشد. تحقيقاتي كه پيشتر در ايران انجام گرفته است نشان مي دهد كه درصد بالايي از شركتهاي ايراني به دليل اصلاح اشتباهات حسابداري، صورتهاي مالي را تجديد ارائه و رقمي را تحت عنوان تعديلات سنواتي گزارش مي كنند. اين موضوع نشان مي دهد كه اطلاعات حسابداري شركتها از نظر ويژگي عاري از اشتباه بودن مورد ترديد است.
در پژوهش حاضر تاثير بيش اعتمادي مديريت بر تجديد ارائه صورتهاي مالي بررسى مى شود. از اين رو، در ادامه اين فصل پس از بيان مسئله به اهميت و ضرورت تحقيق مي پردازيم و طرح کلي تحقيق شامل فرضيه ها، اهداف تحقيق، بنيان اصلي طرح سؤال و موضوع تحقيق، متغيرها و تعريف عملياتي آنها و روش هاى آمارى مورد استفاده به منظور آزمون فرضيه ها و برخي اصطلاحات کليدي در پايان اين فصل تعريف و تشريح مي شوند.
1-2) تشريح و بيان مسئله
طبق مفاهيم نظري گزارشگري مالي ايران، هدف صورت هاي مالي ارائه اطلاعاتي تلخيص و طبقه بندي شده درباره وضعيت مالي، عملکرد مالي و انعطاف پذيري مالي واحد تجاري است که براي طيفي گسترده از استفاده کنندگان صورت هاي مالي در اتخاذ تصميمات اقتصادي مفيد واقع گردد. خصوصيات کيفي اصلي مرتبط با محتواي اطلاعات ، “مربوط بودن ” و “قابل اتکا بودن ” و خصوصيات کيفي اصلي مرتبط با ارائه اطلاعات، “قابل مقايسه بودن” و “قابل فهم بودن” است. اطلاعاتي که فاقد اين خصوصيات باشد، مفيد نبوده و يا داراي فايده محدودي است. از آنجا که خصوصيات کيفي قابل مقايسه بودن و قابل فهم بودن ، برمفيد بودن اطلاعات مي افزايد، وجود ثبات رويه حسابداري در روش هاي حسابداري بکارگرفته شده و افشاي مناسب اطلاعات الزامي است )کميته تدوين استاندارد هاي حسابداري). لذا، در صورت وجود اشتباه يا تغيير رويه در صورت هاي مالي دوره جاري نسبت به دوره يا دوره هاي مالي قبل، تجديد ارائه صورت هاي مالي ابزاري متداول جهت ايجاد ثبات رويه و افشاء مناسب اطلاعات خواهد بود. بررسي صورت هاي مالي شرکت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران حاکي از آن است که اکثر شرکت ها صورتهاي مالي خود را تجديد ارائه مي کنند.
تعديلات سنواتي و تجديد ارائه صورتهاي مالي دوره هاي قبل، پيامدهاي منفي متعددي را به همراه دارد. رقم سود خالص، مبناي محاسبه مواردي نظير پاداش هيئت مديره، ماليات و سود تقسيمي به سهامداران است. علاوه بر اين، سود هر سهم و نسبت قيمت به سود هر سهم از جمله شاخصهايي است كه مورد استفاده تحليل گران و سرمايه گذاران قرار مي گيرد. در نتيجه ارائه نادرست سود، و اصلاح آن در دوره ها ي بعد، يعني پس از گرفتن تصميم هاي مربوط، آثار اقتصادي و مالي بر اي افراد مختلف خواهد داشت. يكي ديگر از پيامدهاي منفي تعديلات سنواتي، اثر آن بر اعتبار حسابرسان است. هدف حسابرسان اعتباربخشي به صورتهاي مالي است و زماني كه صورتهاي مالي حسابرسي شده دوره هاي گذشته به دليل اشتباهات حسابداري قابل توجه بار ها تجديد ارائه شود، اعتماد جامعه نسبت به اظهارنظر حسابرسان كاهش مي يابد(نيکبخت و رفيعي، 1391).
براي درك انگيزه هاي احتمالي شركت ها از ارائه نادرست ارقام حسابداري و اصلاح آن در دوره هاي آينده، بايد به عواملي توجه كرد كه اين گونه عمل را توجيه مي كند. تحقيقات انجام شده در زمينه گزارشگري متقلبانه، انگيزه ها ي مختلفي را بر اي چنين اقداماتي برشمرده اند. برخي پژوهشگران با اين فرض،كه تجديد ارائه صورتهاي مالي در انگيزه هاي مشتركي ريشه دارد، استدلال مي كنند كه اين انگيزه ها مي تواند صورت ظاهري بيابد و در ويژگي ها و اطلاعات مالي و اقتصادي اين شركت ها تبلور يابد. بدين ترتيب با توجه به عواملي همچون ساختار حاکميت شرکتي امكان پيش بيني تجديد ارائه صورتهاي مالي فراهم مي شود. در واقع هرچه در شرکتي مکانيزم هاي حاکميت شرکتي کاراتر و اثر بخش تر باشد، بدليل کاهش عدم تقارن اطلاعاتي و نيز کاهش هزينه هاي نمايندگي انتظار ميرود ميزان تجديد ارائه صورت هاي مالي کمتر باشد(نيکبخت و رفيعي، 1391).بنابراين به منظور کاهش ميزان تجديد ارائه صورت هاي مالي، بررسي عواملي که بر تجديد ارائه صورت هاي مالي تاثيردارد بخصوص عواملي از حوزه علوم رفتاري که قبلاً توسط محققين گذشته کمتر به آن پرداخته شده است مهم ومثمر الثمر به نظر مي رسد.
با توجه به مطالب فوق مسئله اصلي كه در اين تحقيق به آن پاسخ خواهيم گفت، اين است كه: بيش اعتمادي مديريت چه تاثيري بر تجديد ارائه صورت هاي مالي شرکت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران دارند؟
1-3) ضرورت و اهميت تحقيق
در سالهاي اخير، تجديد ارائه صورتهاي مالي بين شركتهاي ايراني بسيار رايج شده است به گونه اي كه از تعديلات سنواتي به عنوان يكي از عناصر نسبتا پايدار در گردش حساب سود زيان انباشته ياد مي شود. اين تعديلات عمدتاً به دليل اصلاح اشتباهات دوره گذشته است و موارد مربوط به تغيير روشهاي حسابداري كمتر مشاهده ميشود. اين موضوع بر اتكاپذيري و توان اعتماد ارقام ارائه شده در صورتهاي مالي بويژه رقم سود تأثير دارد. لذا با توجه به شيوع تجديد ارائه صورتهاي مالي شرکت هاي ايراني ضرورت انجام چنين تحقيق حاضر دوچندان احساس مي شود(موسوي، 1389).
1-4) اهداف تحقيق
هدف اصلي اين تحقيق بررسي تاثير بيش اعتمادي مديريت بر تجديد ارائه صورت هاي مالي شرکت ها
مي باشد. هدف نظري يا تئوريکي اين تحقيق مطالعه و بررسي علمي و چالش پيرامون موضوع عامل تجديد ارائه صورت هاي مالي مي باشد به سخن ديگر هدف تئوريکي کمک به دانش مديريت مالي و حسابداري در جهت بسط و توسعه آن مي باشد.
اين تحقيق درصدد است به بررسي شواهد تجربي موجود پرداخته و بدين ترتيب ميزان انطباق واقعيتهاي موجود با نظرات و دلايل مطرح در خصوص عوامل موثر بر تجديد ارائه صورت هاي مالي را بررسي کند با اين هدف که يافته هاي اين تحقيق بتواند به فعالان بازار سرمايه ، تصميم گيرندگان ، تحليلگران مالي و سرمايه گذاران بالقوه و بالفعل بورس اوراق بهادار در تحليل طرح هاي سرمايه گذاري در دارايي هاي مالي و اوراق بهادار با عنايت به عامل تجديد ارائه صورت هاي مالي ، ياري رساند ؛ زيرا لحاظ اين عامل مهم منجر به انتخاب سبد سرمايه گذاري بهينه با کمينه مخاطره و بيشترين بازدهي مي گردد ، ضمن آنکه شفافيت محيط تصميم گيري و نتايج حاصله را نيز دوچندان مي نمايد.
علاوه بر سرمايه گذاران بالفوه و بالفعل، سازمان ها و شرکت هاي زير مي‌توانند از نتايج اين پژوهش
بهره برداري نمايند:
سازمان بورس و اوراق بهادار ،
شرکت هاي سرمايه گذاري و کارگزاري ها،
شرکتهاي بورسي اوراق بهادار تهران،
سازمان حسابرسي و شرکتهاي حسابرسي
جامعه حسابداران رسمي ايران
1-5) فرضيه هاي تحقيق
فرضيه اول: بين بيش اعتمادي مديريت و تجديد ارائه صورت هاي مالي شرکت ها رابطه معناداري وجود دارد.
فرضيه دوم: بين درصد مديران غير موظف هيات مديره و تجديد ارائه صورت هاي مالي شرکت ها رابطه معناداري وجود دارد.
فرضيه سوم: بين دوگانگي مدير عامل و تجديد ارائه صورت هاي مالي شرکت ها رابطه معناداري وجود دارد.
1-6) مدل تحقيق و تعريف عملياتي متغيرهاي آن
RESTATE it =β0+ β1 COC it +β2 OUTSIDER it + β3 CEOCHAIR it +β4GROWTH it + β5LEVERAGE it + β6 ROA it + ε it
متغير وابسته:
RESTATE = ميزان (مبلغ ريالي) مجموع اقلام تجديد ارائه شده در صورت هاي مالي شرکت در سال مورد نظر (براي محاسبه اين متغير ازتقسيم مبلغ ريالي مجموع اقلام تجديد ارائه شده برمجموع
دارايي ها استفاده گرديد).
متغير مستقل:
COC = بيش اعتمادي مديريت. روشهاي مختلفي براي ارزيابي بيش اعتمادي مديريت ارائه شده است. مالمِندير و تِيت1 (2005 و 2008) تصميمات مربوط به اعمال اختيار معامله سهام شرکت را به عنوان معيار ارزيابي اعتقادات بارز مديران مورد استفاده قرار دادند. از آنجايي که مديران به خاطر ويژگيهاي اختيار معامله سهام در معرض ريسک بالايي قرار دارند، مديران ريسک گريز نسبت به نگهداري اختيار سهام
بي علاقه هستند و تمايل دارند که اختيار معامله را سريعتر اعمال کنند. بنابراين مديراني که اختيارهاي معامله را براي مدت طولاني تري نگه داري مي کنند، نسبت به عملکرد آينده داراي بيش اعتمادي هستند. در ايران اختيار معامله سهام تاکنون به وجود نيامده است بنابراين از معيار لين و همکاران2 (2005) به شرح زير استفاده ميشود:
(ميانگين قيمت سهام در6 ماهه منتهي به پايان سال مالي)÷ (سود واقعي– سود پيشبيني)
چنانچه مقدار عبارت فوق مثبت باشد نشاندهنده مديريت بيش اعتماد و در غير اينصورت مديريت محافظه کار ويا به عبارتي عقلائي مي باشد.
OUTSIDER = درصد اعضاي غير موظف هيات مديره
CEOCHAIR = دوگانگي مدير عامل که متغير دامي است. در صورتي که مدير عامل عضو هيات مديره باشد عدد يک، در غير اينصورت عدد صفر منظور مي شود.
متغيرهاي کنترل:
GROWTH = رشد جمع کل دارايي هاي شرکت نسبت به دوره قبل.
ROA = بازده دارايي ها که از طريق نسبت سود خالص به جمع دارايي ها محاسبه مي شود.
LEV = اهرم مالي که از طريق نسبت جمع بدهي ها به جمع دارايي ها محاسبه مي شود.
1-7) روش تحقيق
پژوهش حاضر از نظر طبقه بندي بر مبناي هدف، از نوع تحقيقات کاربردي است. هدف تحقيق کاربردي، توسعه دانش کاربردي در يک زمينه خاص است. هم چنين تحقيق حاضر، از نظر روش و ماهيت از نوع تحقيق همبستگي است. در اين تحقيق هدف، تعيين ميزان رابطه بين متغير هاست. اين تحقيق در حوزه تحقيقات اثباتي قرار مي گيرد و با توجه به اينکه براي آزمون فرضيات تحقيق از اطلاعات تاريخي استفاده مي شود در گروه تحققيات شبه آزمايشي قرار مي گيرد. روش تحقيق از لحاظ نوع استدلال قياسي- استقرايي است بدين معني که در مباني نظري و پيشينه پژوهش از راه مطالعه کتابخانه اي، ساير سايت ها، مقالات در چارچوب قياسي و گرداوري اطلاعات براي تأئيد يا رد فرضيه ها در قالب استقرايي صورت گرفته است.(خاکي، 1382).
1-8) روش گردآوري اطلاعات
در اين تحقيق براي جمع آوري اطلاعات از روش كتابخانه اي استفاده شده است. در اين روش از مقاله‌هاي موجود در نشريات معتبر كه از سايت‌هاي علمي اينترنتي اخذ گرديده است، به علاوه مجله‌هاي علمي، نمايه‌ها، پايان‌نامه‌هاي دكترا و كارشناسي ارشد و كتابهاي مرتبط با موضوعات استفاده شده است. در اين تحقيق براي جمع آوري اطلاعات از سايت سازمان بورس اوراق بهادار، نرم افزارهاي رهآور نوين و تدبير پرداز استفاده گرديد(خاکي، 1382).
1-9) قلمرو تحقيق
1-9-1) قلمرو موضوعي تحقيق
تاثير بيش اعتمادي مديريت بر تجديد ارائه صورتهاي مالي
1-9-2) قلمرو زماني تحقيق
قلمرو زماني اين تحقيق شامل اطلاعات مربوط به سالهاي 1387 تا 1391 (دوره 5 ساله) مي باشد.
1-9-3) قلمرو مکاني تحقيق
مکان اين تحقيق بورس اوراق بهادار تهران مي باشد.
1-10) تعريف واژه ها و اصطلاحات تخصصي
يکي از اقدامات ابتدايي در فرايند حل مسئله تحقيقاتي اين است که اصطلاحات مهم وتخصصي که در روند آن مسئله مطرح گرديده است براي اهل فن در آن بگونه اي روشن تعريف شود
تجديد ارائه صورت هاي مالي: تجديد ارائه صورت هاي مالي يعني اقلام صورت هاي مالي سال قبل يا سال هاي قبل به دليل تغييرات در مانده اقلام يا به دليل تغيير در طبقه بندي مجدداً ارائه شود. تجديد ارائه در صورت هاي مالي به جز مواردي مثل ماليات عملكرد و … عمدتا نشان از وجود اشتباه يا تغيير روش اساسي كه آثار مالي با اهميتي داشته است، مي باشد(نيکبخت و رفيعي،1391).
درصد اعضاي غير موظف هيات مديره: اين متغير نشان دهنده نسبت اعضاء غير مؤظف هيئت مديره به کل اعضائ هيئت مديره مي باشد. مدير غير موظف؛ عضو پاره وقت هيات مديره است که فاقد مسئوليت اجرايي در شرکت مي باشد(نيکبخت و رفيعي،1391).
بيش اعتمادي مديريت: پيش بيني مديران اغلب تحت تاثير اعتقاداتشان قرار مي گيرد. مديران را بر اساس اعتقاداتشان مي توان به دو دسته “عقلايي” و “داراي اطمينان بيش از حد به خود” طبقه بندي کرد (سانجاي3، 2012). مديران داراي اطمينان بيش از حد نسبت به مديران عقلائي سود را بيش از واقع برآورد و پيش بيني مي کنند که اين امر منجر به افزايش خطا پيش بيني مديران که به ناچار تعديل سود و ارقام صورت ها مالي دوره هاي بعد را به همراه خواهد داشت، بنابراين انتظار ميرود هرچه ميزان اطمينان بيش از حد مديران به سود بيشتر باشد، به تبع آن ميزان تجديد ارائه صورت هاي مالي نيز بيشتر باشد(پرسلي و آبوت4، 2013).
1-11) ساختار تحقيق
در اين فصل مسئله و هدف تحقيق بيان شده و فرضيه‌هاي مبتني بر مسئله تحقيق پايه‌گذاري و تعريف شدند. همچنين قلمرو موضوعي، زماني و مکاني تحقيق بيان شده و روشهاي جمع آوري داده‌ها تشريح و متغيرهاي تحقيق تعريف شدند. اين تحقيق شامل 5 فصل به شرح زير مي باشد:
فصل اول: كليات تحقيق
فصل دوم: چارچوب نظري و پيشينه تحقيق
قصل سوم: روش شناسي تحقيق
فصل چهارم: تجزيه و تحليل داده ها
فصل پنجم: نتيجه گيري و پيشنهادها
در پايان نيز پيوست ها و نگاره ها ارائه مي شود.
فصل دوم
مباني نظري و پيشينه تحقيق
2-1 مقدمه
در فصل اول به بيان کليات پژوهش توجه شد، در اين فصل پژوهشگر بر آن است که با توجه به موضوع که مبتني بر ” تاثير بيش اعتمادي مديريت بر تجديد ارائه صورتهاي مالي ” است، به بيان مفاهيم، نظرات، مفاهيم مرتبط و پيشينه موضوع از منظر پژوهشگران اين حوزه بپردازد.همچنين در اين بخش ضمن تشريح “تاثير بيش اعتمادي مديريت بر تجديد ارائه صورتهاي مالي ” عوامل مؤثر بر آن ها بحث مي شود و همچنين کلياتي در رابطه با هر يک از معيار هاي تجديد ارائه صورتهاي مالي ذکر شده، ارائه خواهد شد. در نهايت خلاصه اي از تحقيقات صورت گرفته در رابطه با موضوع تجديد ارائه صورتهاي مالي در داخل و خارج از کشور آورده شده است. بطورخلاصه در اين فصل مباني نظري و پيشينه پژوهش در قالب چهار بخش به شرح زير تدوين يافته است:
بخش اول: مباني نظري تجديد ارائه صورت هاي مالي ؛
بخش دوم: مباني نظري هيات مديره ؛
بخش سوم: مباني نظري بيش اعتمادي مديريت ؛
بخش چهارم: پيشينه تحقيق.
اميد است مطالب گرد آوري شده جهت استفاده کنندگان مثمر ثمر واقع شود.
2-2 بخش اول: مباني نظري تجديد ارائه صورت هاي مالي
در مفاهيم نظري گزارشگري مالي، هدف تهيه صورت هاي مالي، به عنوان هسته اصلي گزارشگري مالي، اين طور تعريف شده است: ارائه اطلاعاتي تلخيص و طبقه بندي شده درباره وضعيت، عملكرد و انعطاف پذيري مالي واحد تجاري است كه براي طيف گسترده، از استفاده كنندگان صورت هاي مالي در اتخاذ تصميمات اقتصادي مفيد واقع شود. از طرف ديگر، در فصل “خصوصيات کيفي اطلاعات مالي” مفاهيم نظري گزارشگري مالي آمده است: استفاده كنندگان صورت هاي مالي بايد بتوانند صورت هاي مالي (وضعيت و عملكرد مالي) را طي زمان و همچنين با صورت هاي مالي واحدهاي تجاري مختلف، مقايسه كنند. بدين ترتيب، ضرورت دارد آثار مالي معاملات و ساير رويدادهاي مشابه در داخل واحد تجاري و در طول زمان براي آن واحد تجاري با ثبات رويه اندازه گيري و ارائه شود و بين واحدهاي تجاري مختلف نيز هماهنگي رويه در باب اندازه گيري و گزارشگري رعايت گردد(ساعي و همکاران، 1392).
آنچه از مطالب فوق مي توان نتيجه گرفت، اين است که: اطلاعات مالي واحدهاي تجاري زماني
مي تواند مفيد واقع شود، كه بتوان آن را با اطلاعات مشابه سال هاي گذشته همان واحد، و يا با اطلاعات مشابه ساير واحدهايي كه در آن صنعت فعاليت مي كنند، مقايسه كرد. اما به دليل تغييرات مستمر و مداومي كه در شرايط اقتصادي و اجتماعي صورت مي گيرد، تغيير در اصول و روش هاي حسابداري، و به علت پيچيدگي و حجم بالاي معاملات تجاري بروز اشتباه در گزارشگري مالي، و در نتيجه تجديد ارائه
صورت هاي مالي منتشرشده اجتناب ناپذير به نظر مي رسد. چالشي كه قابليت مقايسه و يكنواختي
صورت هاي مالي را خدشه دار مي سازد، تجديد ارائه صورت هاي مالي ناشي از تغييرات حسابداري و اصلاح اشتباهات گذشته است. اين عارضه علاوه بر قابليت مقايسه، مي تواند قابليت اتكاي صورت هاي مالي را نيز درهاله اي از ابهام قراردهد؛ كه در اين صورت، حتي هدف اوليه تهيه صورت هاي مالي خود(ارائه اطلاعات مفيد دراخذ تصميمات اقتصادي ) نيز برآورده نخواهد شد(ساعي و همکاران، 1392).
علي رغم وضع استانداردهاي مختلف به منظور ارتقاي محتواي اطلاعاتي گزارش هاي مالي طي دهه اخير، مشاهده مي شود تجديد ارائه صورت هاي مالي به علت عدم رعايت قواعد حسابداري در دوره هاي قبل به عارضه اي فراگير تبديل شده و به ميزان قابل ملاحظه اي رشد داشته است. اكثر تحقيقاتي كه در خارج از كشور به سنجش توصيفي تجديد ارائه هاي صورت هاي مالي گزارش شده پرداخته اند؛ در جوامعي انجام پذيرفته كه شمار شركت هاي داراي تجديد ارائه مالي در آن جامعه آماري فقط بين 3 تا 7 درصد كل جامعه آماري تحقيق را شامل مي شود.اين در حالي است که با وجود نرخ تجديد ارائه 54 درصدي در مشاهدات صورت گرفته از جامعه آماري شركت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، هيچ پژوهشي كه به سنجش توصيفي تجديد ارائه هاي صورت گرفته در بين شركتهاي ايراني پرداخته باشد، انجام نشده است(ساعي و همکاران، 1392).
با توجه به الزام ارائه ارقام مقايسه اي وحفظ ثبات رويه از دوره اي به دوره ديگر، همواره انتظار مي رود كه رقم ارائه شده براي هر يك از عناصر مالي در گزارش هاي مالي دوره جاري، با رقم تجديد ارائه شده براي همان مورد در گزارش هاي مالي سال بعد برابر باشد، اما در برخي موارد، بنا به عللي كه در ادامه به آنها اشاره ميشود، اين تساوي برقرار نيست . برابر نبودن رقم ارائه اوليه اقلام صورت هاي مالي با ارقام تجديد ارائه شده، اغلب ناشي از يك يا چند مورد از عوامل تغيير در رويه حسابداري ، اشتباهات، بازنگري در برآوردهاي انجام شده توسط مديريت، و تغيير طبقه بندي اقلام است. در ميان چهار عامل ياد شده، تنها دو عامل اول؛يعني تغيير در رويه حسابداري و اصلاح اشتباهات جزو تعديلات سنواتي طبقه بندي شده و اثر آنها عطف به ماسبق مي گردد. در واقع، منظور از تعداد تجديد ارائه در اين تحقيق تغييراتي است كه در نتيجه يكي از دو عامل مذکور رخ داده باشد و تغييرات صورت گرفته به علت تغيير طبقه بندي و تغيير در برآوردها در شمارش تعداد تجديد ارائه هاي رخ داده لحاظ نشده است(ساعي و همکاران، 1392).

2-2-1) دلايل تجديد ارائه صورت هاي مالي
در متون حسابداري دلايل مختلفي براي تجديد ارائه صورت هاي مالي بيان گرديده كه بيشتر داراي رابطه معني داري با ميزان تجديد ارائه ها بوده اند. به طور كلي، مي توان اين دلايل را به چهار گروه كلي
طبقه بندي نمود(گونزالس و همکاران5، 2004):
الف) دلايل ناشي از ساختار محيطي و شرايط فعاليت شركت:
در تحقيقات گذشته از مهمترين علل تجديد ارائه صورت هاي مالي به ضعف سيستم كنترل هاي داخلي شركت نبود يا ناكارآمدي كميته حسابرسي در شرکت، سودآوري پايين تر، رشد كندتر، اهرم بالاتر و
جريان هاي نقدي ورودي پايين تر شركت اشاره شده است. البته، برخي نيز عامل اعتبار و خوشنامي شركت را مورد توجه قرارداده اند. در اين پژوهش ها مشخص شده است كه شركت هاي معتبر و خوشنام و نسبت به ساير رقبا، داراي تجديد ارائه كمتري بوده اند. البته، اثراندازه شركت نيز بر ميزان تجديد ارائه صورت هاي مالي نيز تأييد گرديده و معمولاً شركت هاي كوچك و داراي ارزش بازار كمتر، تجديد
ارائه هاي بالاتري دارند(گونزالس و همکاران6، 2004).
ب) دلايل ناشي از ويژگي هاي مديريتي و ساختارحاكميت شركتي:
بررسي هاي پيشين نشان ميدهد؛ تجربه وتخصص مديران و كاركنان مالي، مالكيت پراكنده و غيرمتمركز،گرايش ها و رويكردهاي محافظه كارانه مديريت، فشار بازار سرمايه كه موجب ترغيب مديران به عدم رعايت استاندارد هاي حسابداري مي شود،تأكيد مديران براي دستيابي به معيارها و استانداردهاي صنعت و برآوردهاي تحليلگران مالي در مورد سود يا فروش مي تواند احتمال بروز تجديد ارائه در
صورت هاي مالي را افزايش دهد. البته، گسترش استفاده از طرح پاداش مديريت بر اساس قيمت سهام و درنتيجه دستكاري ارقام مالي و مديريت سود توسط مديران در جهت دست يابي به پاداش بالاتر نيز در رشد ميزان تجديد ارائه در صورت هاي مالي يك شركت اثرگذار شناخته شده است(گونزالس و همکاران).
پ) دلايل ناشي از ويژگي هاي استانداردهاي حسابداري
عده اي تغييرات صورت گرفته در حرفه حسابداري طي سال هاي اخير كه شركت ها را ملزم به اعمال كنترل هاي سخت تر در زمينه گزارشگري مالي و اصلاح اشتباهات نموده است وافزايش پيچيدگي استانداردها و قواعد حسابداري و گزارشگري را در رشد تجديد ارائه صورت هاي مالي مؤثر تشخيص
داده اند(گونزالس و همکاران، 2004).
ت)دلايل ناشي از كيفيت حسابرسي صورت هاي مالي
عامل قابل ذكر ديگر كيفيت حسابرسي است .درتحقيقات گذشته اين نكته نيز تأييد شده است كه هرچه كيفيت حسابرسي و ميزان شناخت حسابرس از فعاليت صاحبكار بالاتر باشد، احتمال تجديد ارائه صورت هاي مالي در سال هاي آتي به شدت كاهش مي يابد(گونزالس و همکاران).

2-2-2) واكنش به علل ارائه مجدد صورت هاي مالي
اگرچه ممكن است فشارها و مشكلات ديگري نيز وجود داشته باشد كه جايگاه شركت را تنزل دهد، به هر حال، عوامل مهم اثرگذار بر ميزان نيت و قصد مديريت و ميزان تحريف صورت هاي مالي، شرح داده شدند. درباره واكنش به عوامل موثر بر ارائه مجدد صورت هاي مالي، محققان پنج روش ارائه نموده اند كه مي توان با استقرار، تقويت و به كارگيري آن ها ميزان آسيب وارده به شهرت و اعتبار مديريت و شركت را محدود نمود. به بيان ديگر، محققان معتقدند با به كارگيري صحيح راه حل هاي مطرح شده، مي توان ميزان قصد و نيت مديريت و تحريف صورتهاي مالي را کنترل نمود(کراس و همکاران7، 2004).
روش هاي مطرح شده توسط محققان براي واكنش به علل ارائه مجدد عبارتند از:
1) تاييد ماهيت مشكلات8
2) پذيرش خطا و تقصير 9
3) ارتباطات آزادانه10
4) حاكميت شركتي11
5) رعايت هنجارها12

تاييد ماهيت مشكلات و ارتباطات آزادانه، معمولا ميزان تحريف صورت هاي مالي را كاهش مي دهند، حاكميت شركتي و رعايت هنجارها، عمدتاً منجر به كاهش ميزان قصد و نيت بدخواهانه مديريت مي شوند، و پذيرش خطا و تقصير، هم موجب كاهش نيت بدخواهانه و هم موجب كاهش تحريف خواهد شد(کراس و همکاران، 2004).
2-2-3) پيامدهاي ارائه مجدد صورت هاي مالي
چند مورد مهم از انواع اشتباهات سهوي و تخلفات عمدي در ادامه مورد بحث قرار مي گيرند كه منجر به تجديد ارائه صورت هاي مالي خواهند شد(کراس و همکاران، 2004).
– شناسايي درآمد
درآمد حاصل از فروش و خدمات، مركز ثقل توانايي شركت براي رشد وپيشرفت است. چنانچه شركتي درآمد دوره هاي گذشته خود را بيش از ميزان واقعي گزارش نمايد، نه تنها عملكرد گذشته آن اغراق آميز بوده است بلكه ممكن است رشد آينده شركت نيز متزلزل شود. به بيان ديگر، از منظر سرمايه گذاران، درخصوص روند آتي شركت ابهام ايجاد خواهد شد. لذا، نگراني سرمايه گذاران پيرامون رشد آتي شركت باعث تجديد نظر در ارزش شركت خواهد شد كه به صورت تقليل ارزش ظاهر خواهد شد. در سا لهاي اخير، اكثر ارائه مجددها داراي اصلاح اشتباه ناشي از شناسايي درآمد هستند و به نظر مي رسد شركت هاي پيشرفته بيشتر تمايل به تجديد ارائه دارند. آمار نشان مي دهد بيش از يك سوم ارائه مجددهاي حسابداري در آمريكا مربوط به صنايع پيشرفته بوده است(وو13، 2004).
– ذخاير
بر اساس اصول حسابداري، شركت مي تواند براي بدهي هاي قابل پيش بيني، برگشت از فروش و خدمات پس از فروش در حساب ها ذخيره منظور نمايد.تخصيص نامناسب ذخيره احتمال وقوع تجديد ارائه صورت هاي مالي را افزايش خواهد داد. براي نمونه، در شركت سان بيم علاوه بر مسائل مربوط به شناخت درآمد، يكي ديگر از دلايل ارائه مجدد صور تهاي مالي سال 1998 ايجاد ذخيره نامناسب، بود. اين شركت در سال 1996 اقدام به ايجاد ذخيره نمود تا زيان گزارش شده را افزايش دهد و ذخاير مازاد را در سال 1997 به سود منتقل كرد تا بتواند سود شركت را متورم نمايد(وو، 2004).

– ارائه بيش از واقع دارايي ها
مقوله ارائه مجدد صور تهاي مالي شامل انعكاس بيش از حد دارايي ها نظير موجودي كالا، دارايي هاي ثابت مشهود و دارايي هاي نامشهود است كه به دليل اختلاط هزينه و بهاي تمام شده ايجاد مي گردد. به عنوان مثال، چنانچه بهاي تمام شده موجودي بيش از واقع گزارش گردد به طور تصنعي ارزش موجودي افزايش مي يابد و منجر به افزايش سود دوره جاري مي گردد. براي نمونه، شركت Rite Aid
صورت هاي مالي خود را در سال 2000 به دليل گزارش بيش از واقع سود خالص دوره گذشته از طريق شيوه هاي مديريت ارزش موجودي كالا، تجديد ارائه نمود. مديريت شركت بابت سرقت و اَُفت موجودي فيزيكي ذخيره قابل ملاحظ هاي در نظر نگرفت و بنابراين، بهاي تمام شده كالاهاي فروش رفته را كمتر گزارش نمود(وو، 2004).
– مخارج سرمايه اي
يكي ديگر از دلايل ارائه مجدد صور تهاي مالي، طبقه بندي نادرست مخارج به حساب مخارج سرمايه اي به جاي هزينه است. در اين حالت، هزينه ها كمتر از ميزان واقعي گزارش مي گردند و سود خالص بيشتر از ميزان واقعي گزارش مي شود. در حقيقت، زماني كه شركت از بهاي تمام شده جاري در آينده منتفع نمي گردد نبايد اين مبالغ به حساب مخارج سرمايه اي منظور شود. براي مثال، شركت Waste Management صورت هاي مالي خود را براي سالهاي 1992 الي1997 به علت سرمايه اي نمودن مخارج جاري، ارائه مجدد نمود. در واقع شركت سود عملياتي خود را با كمتر از واقع نشان دادن هزينه هاي عملياتي، افزايش داده است(وو، 2004).

– ارائه كمتر از واقع بدهي ها و كاهش ارزش دارايي ها
كمتر از واقع گزارش كردن بدهيها، بيانگر قصور در ثبت بدهيهاي برآوردي واحتمالي است. درحقيقت، بيانگر آن است كه در شركت بدهيهاي ثبت نشده اي وجود دارد كه احتمال وقوع ارائه مجدد را افزايش
مي دهد. قصور در ثبت صحيح كاهش ارزش دارايي ها نظير دريافتني هاي غيرقابل وصول، كاهش ارزش دارايي هاي بلند مدت و ذخيره موجوديهاي ناباب نيز منجر به تجديد ارائه صورتهاي مالي خواهد شد. بنابراين، شركت هاي با درجه اهرم بالا و شركتهاي زيان ده انگيزه بالائي براي تجديد ارائه صورتهاي مالي خود دارند. (وو14، 2004).
2-3 بخش دوم: مباني نظري هيات مديره
پژوهش هاي انجام شده حاکي از آن است که، دستيابي به اهداف راهبري شرکتي با سازوکارهاي برون و درون سازماني زير تحقق مي يابد. به عبارت ديگر سازو کارهاي راهبري شرکتي بر دو نوع است(حساس يگانه،1387):
* سازو کارهاي برون سازماني
* سازو کارهاي درون سازماني
2-3-1) سازو کارهاي برون سازماني
اين سازو کارها عمدتا شامل مواردي به اين شرح مي باشد(كيسي و همكاران15،2005، حسيني،1386):
* نظارت قانوني: شامل تدوين، تصويب و استقرار قوانين نظارتي مناسب
* نظام حقوقي: قوانين موجود در يك كشور مي تواند اثر زيادي بر حمايت از سرمايه گذاران داشته و تعيين كننده نوع حاكميت شركتها در يك كشور باشد.
* کارايي بازار سرمايه: شامل گسترش بازار سرمايه و تقويت کارايي آن.
* نظارت سهام داران عمده:احترام به حقوق اقليت و مجاز بودن نظارت اقليت بر فعاليت شرکت
* نظارت سهام داران نهادي: تشويق و گسترش سرمايه گذاران نهادي
* نظارت سهام داران اقليت: احترام به حقوق اقليت و مجاز بودن نظارت اقليت بر فعاليت هاي شرکت.
* الزامي کردن حسابرسي مستقل: با توجه به نقش بر جسته نظارتي آنها.
* فعاليت موسسات رتبه بندي: ايجاد تسهيلات براي فعاليت موسسات رتبه بندي(كيسي و همكاران،2005، حسيني،1386).
2-3-2) سازو کارهاي درون سازماني
اين سازو کارها نيز عمدتا شامل موارد زير هستند(بيک بشرويه، 1390):
* هيات مديره: انتخاب و استقرار هيات مديره توانمند، خوشنام و بي طرف
* مديريت اجرايي: تقسيم مسئوليت ها بين مديريت اجرايي
* مديريت غير اجرايي: ايجاد کميته هاي هيات مديره از مديران مستقل و غير اجرايي(کميته حسابرسي، حقوق و غيره)
* کنترل هاي داخلي: طراحي، تدوين و استقرار کنترل هاي داخلي مناسب(مالي، حقوقي، ريسک، حسابرسي داخلي و غيره)
* اخلاق سازماني: تدوين و گسترش آيين رفتار حرفه اي و اخلاق سازماني
هر يک از سازو کارهاي راهبري درون سازماني و برون سازماني، بر تک تک فرايندها و فعاليت هاي شرکت ها نظارت دارند و موجب ارتقاي پاسخگويي و دستيابي به ساير هدف هاي راهبري شرکتي
مي شوند. رابطه بين اين سازوکارها با اهداف راهبري شرکتي و تئوري هاي موجود در اين باره به شرح شکل 2-1 است(بيک بشرويه،1390).

از بين سازو کارهايي که در شکل 2-1 معرفي شد به يکي از مهم ترين آنها يعني هيات مديره در ادامه پرداخته مي شود و ويژگي هاي آنها بيان مي گردد(بيک بشرويه،1390).
2-3-3) هيات مديره
هيات مديره از جمله سازوکارهاي داخلي راهبري شرکتي است که تاثير زيادي بر عملکرد شرکت و رعايت حقوق ذينفعان بنگاه اقتصادي دارد. نقش هيات مديره شرکت ها در نظارت بر نحوه اداره شرکت در جهت دستيابي به اهداف تعيين شده و هدايت مديريت اجرايي بسيار تعيين کننده است، تاجايي که در مواردي، راهبري شرکتي مناسب به واسطه ترکيب و عملکرد هيات مديره سنجيده مي شود. هيات مديره علاوه بر هدايت استراتژيک شرکت، مسئوليت مهمي در نظارت بر عملکرد مديريتي و دستيابي به بازده مناسب براي سهام داران، رعايت قوانين و مقررات و در عين حال جلوگيري از بروز تضاد منافع و ايجاد توازن بين انتظارات از شرکت بر عهده دارد. اصل ششم راهبري شرکتي سازمان همکاري اقتصادي و توسعه(2004)، هيات مديره را ملزم به ايفاي وظيفه امانت داري16 مي داند که شامل دو عنصر اصلي وظيفه مراقبت17 و وفاداري18 است. وظيفه مراقبت حرفه اي ايجاب مي کند اعضاي هيات مديره بر اساس اطلاعات کامل، با حسن نيت ومراقبت و پشتکار کافي به ايفاي تعهداتشان بپردازند. وظيفه وفاداري نيز اهميت ويژه اي به سبب تاکيد بر اجراي موثر ديگر اصول راهبري شرکتي اين سازمان در مورد رفتار يکسان با سهام داران، نظارت بر معاملات با اشخاص وابسته و تدوين سياست تعيين دستمزد مديران اجرايي اصلي و اعضاي هيات مديره دارد(حسيني و رهبري خرازي،1387).
از جمله وظايفي که بر عهده هيات مديره است تشکيل شماري از کميته هاست که در ادامه به اهم آن ها اشاره مي شود(بيک بشرويه، 1390).
1. کميته حسابرسي: با ترکيب کلي يا غالب اعضاي مستقل مي تواند نقش اساسي در ارتقاي سيستم کنترل داخلي شرکت ها داشته باشد. همچنين با توجه به وظيفه اي که هيات مديره در سرپرستي فرايند افشا و ارائه اطلاعات دارد، اين کميته ها مي توانند به استقرار سيستم هاي گزارشگري کارآمد به منظور ارائه اطلاعات شفاف و قابل اتکا با توجه به نيازهاي استفاده کنندگان و افزايش سطح کمي و کيفي اطلاعات منتشر شده کمک کنند. چنين سيستم هايي بايد به گونه اي طراحي شوند که بتوانند براي سهام داران بالقوه امکان ارزيابي عملکرد و براي مقامات ناظر امکان نظارت را فراهم کنند(بيک بشرويه،1390).
2. کميته ريسک: با توجه به وظيفه مهمي که هيات مديره در قبال مديريت ريسک شرکت بر عهده دارد
مي تواند با مطالعه و نظارت بر بازارهاي محل فعاليت شرکت و اقدامات پيشگيرانه تا حدود زيادي منافع سرمايه گذاران را در قبال خسارات ناشي از خطرات احتمالي محافظت کنند. اين اقدام تاثير ويژه اي در شناسايي نقاط ضعف و پيشنهاد اصلاحات ساختاري در شرکت ها دارد(بيک بشرويه،1390).
3. کميته حقوق و دستمزد: مي تواند با طراحي ضوابط و به طور نظام مند صلاحيت تخصصي و حرفه اي داوطلبان پست هاي مديريت اجرايي اصلي و عضويت هيات مديره را بررسي و تاييد و طرح هاي انگيزشي را ارائه و اداره نمايد. عملکرد موثر اين کميته مي تواند از طريق ارتقاي سطح دانش تخصصي مديران از يک سو و هم راستا نمودن منافع آنان با منافع سهام داران شرکت از سوي ديگر، به تقويت حقوق سهام داران بينجامد(بيک بشرويه،1390).
علاوه بر کميته هاي ياد شده در بالا، هيات مديره مي تواند به تناسب نياز، کميته هاي مختلف ديگري چون کميته راهبري شرکتي، اخلاق حرفه اي و شرکت هاي تابعه را فعال نمايد. در اين زمينه اقدامي که مقامات ناظر متخصص مي توانند در جهت کمک به بهره گيري شرکت ها از اين مکانيسم ها انجام دهند تدوين منشورهاي نمونه اين کميته ها مي باشد(بيک بشرويه،1390).
2-3-4) ترکيب هيات مديره
قرن جديد با تغييرات شگرفي در حاکميت سازماني به خصوص هيأت‌هاي مديره از لحاظ ويژگيهاي کارکردي ، ماهوي و جايگاه و فلسفه وجودي آنها همراه است. تا پيش از بازنديشي هاي عميق در اساس و بنيان وجودي هيات مديره ها، انتخاب اعضاء بدون هيچ گونه معيار و ضابطه خاصي و تنها به صورت غيررسمي و براساس خويشاوندي، رفاقتهاي ديرينه و يا همکاري و منافع مشترک صورت مي گرفت که اين شيوه از انتخاب نخستين پيامدي که داشت فقدان تخصصهاي کافي و متنوع در ترکيب هيات مديره بود (علوي و همکاران، 1389).
ترکيب هيات مديره به عنوان يکي از مهمترين ابعاد تعالي ساز آنها، همواره تحت تاثير عوامل متعددي است. اين عوامل از عوامل شرکتي گرفته تا عوامل قانوني، حاکميتي، بازاري و فرهنگي مي توانند چيدمان صندلي هيات مديره ها و انتخاب افراد مناسب را دستخوش تغييرات گسترده اي کنند. بايد به صراحت اذعان داشت که ترکيب هيات مديره در تمام ابعاد خود از اهميت فراواني برخوردار است. بدون ترديد تغيير در آرايش، ماهيت و ترکيب اعضاء پيرامون ميز هيات مديره مي تواند اثرات متفاوتي را در شاکله خود داشته باشد. سنگيني طرف اعضاي اجرايي بر اعضاي غير اجرايي و يا بالعکس، افزايش يا کاهش تعداد اعضاي مستقل در هيات مديره ، مشخصا با توجه به نوع و اندازه سازمان، چرخه عمر آن، نقش آن در بازار و… مي تواند سرنوشت متفاوتي را براي سازمان رقم زند. ترکيب هيات مديره مي تواند هيات مديره را در ايفاي نقشهاي آن ياري رساند يا مانعي بزرگ در اثربخشي نقشي آن شود. چگونگي ايفاي نقشهاي استراتژيک، نظارتي، خدماتي و… وابستگي زيادي به نوع ترکيب هيات مديره دارد. هيات مديره ها به عنوان عاليترين تيم سازماني زماني که از تيمي منسجم، مکمل و با ترکيبي مناسب از دانش، تجربه و تخصص هاي گسترده تشکيل شده باشد، قادر خواهد بود شرکت را در مسير پيشرفت قرار دهد و موفقيت شرکت را در بلند مدت تضمين نمايد(بيک بشرويه، 1390).
امروزه يکي از مهمترين علل اثربخشي هيات مديره ها را بايد در ترکيب آنان و ويژگي هاي منتسب به آن شامل اندازه، استقلال اعضاء، تعداد عضويت اعضاء در ساير تيم ها، ساختار جنسيتي ترکيب هيات مديره، متوسط سني ترکيب و مواردي از اين قبيل جستجو نمود. از منظر ون دروالت و اينگلي19 (2003) ترکيب هيات مديره به گروهي از سرمايه هاي انساني اطلاق مي گردد که با گرد هم آمدن در تيمي به نام هيات مديره از شايستگي و توانمندي هاي خود در جهت خلق ارزش افزوده اي جمعي براي شرکت و ذينفعان استفاده مي نمايند. ترکيب اين تيم شايسته خود از جنبه هاي متنوعي قابل تحليل است که از جمله مي توان به مواردي همچون اندازه هيات مديره (تعداد افراد حاضر در ترکيب)، استقلال اعضاي هيات مديره (نبود هيچ گونه ارتباط قبلي و در حال حاضر با شرکت و فعاليت اجرايي در بخشهاي



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه ارشد

دیدگاهتان را بنویسید