به نام خدا
منشور اخلاق پژوهش
با یاری از خداوند سبحان واعتقاد به اینکه عالم محضر خداوند است وهمواره ناظر بر اعمال انسان وبه منظور پاس داشت مقام بلند دانش پژوهش ونظر به اهمیت جایگاه ودانشگاه در اعتلای فرهنگ وتمدن بشری ما دانشجویان واعضای هیات علمی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی متعهد می گردیم.
اصول زیر را در انجام فعالیت های پژوهشی مد نظر قرار داده واز آن تخطی نکنیم:
1-اصل برائت:التزام به برائت جویی ازهرگونه رفتار غیر حرفه ای واعلام موضوع نسبت به کسانی که حوزه علم وپژوهش را به شائب های غیر علمی می پالایند.
2-اصل رعایت انصاف وامانت:تعهد به اجتناب از هر گونه جانب داری غیر علمی وحفاظت از اموال تجهیزات ومنابع در اختیار.
3-اصل ترویج:تعهد به رواج دانش واشاعه نتایج تحقیقات وانتقال آنبه همکاران علمی ودانشجویان به غیر از مواردی که منع قانونی دارد.
4-اصل احترام:تعهد به رعایت حریم ها وحرمت ها در انجام تحقیقات ورعایت جانب نقد وخودداری از هرگونه حرمت شکنی.
5-اصل رعایت حقوق:التزام به رعایت کامل حقوق پژوهشگران وپژوهیدگان (انسان حیوان ونبات) وسایر صاحبان حق.
6-اصل راز داری:تعهد به صیانت از اسرار واطلاعات محرمانه افراد سازمان ها وکشورهاوکلیه افراد ونهادهای مرتبط با تحقیق.
7-اصل حقیقت جویی:تلاش در راستای پی جویی حقیقت ووفاداری به آن ودوری از هر گونه پنهان سازی حقیقت.
8-اصل مالکیت مادی ومعنوی:تعهد به رعایت کامل حقوق مادی ومعنوی دانشگاه وکلیه همکاران پژوهش.
9-اصل منافع ملی:تعهد به رعایت مصالح ملی ودر نظر داشتن پیشبرد وتوسعه کشور در کلیه مراحل پژوهش.
امضاء پژوهشگر
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد تهران مرکزی
دانشکدهاقتصاد وحسابداری
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)
گرایش: حسابداری
عنوان:
تاثیر درماندگی مالی بر تامین مالی از طریق حساب های پرداختنی و اثر این نوع از تامین مالی بر عملکرد شرکت در شرایط درماندگی مالی
استاد راهنما:
دکتر آزیتا جهانشاد
استاد مشاور:
دکتر زهرا پور زمانی
پژوهشگر:
سجاد دهقان
تابستان 1393
“اگر قادر نيستي خود را بالا ببري، همانند سيب باش تا با افتادنت انديشه اي را بالا ببري”
دكتر علي شريعتي

اگر اين مختصر را ارزشي است؛ آن ارزش تقديم به:
وجود زندگي بخش پدر و مادر
«به نام ايزد يکتا»
صدها فرشته بوسه بر آن دست می زند
کز کار خلق یک گره بسته وا کند
 
سپاس مخصوص خداوند مهربان که به انسان توانایی و دانایی بخشید تا به بندگانش شفقت ورزد، مهربانی کند و در حل مشکلاتشان یاری شان نماید. از راحت خویش بگذرد و آسایش هم نوعان را مقدم دارد، با او معامله کند و در این خلوص انباز نگیرد و خوش باشد که پروردگار سمیع و بصیر است.
سپاس ایزد منان که به من این فرصت را داد تا به این مرحله از علم رسیده و از هیچ محبتی دریغ نکرد و در تمام مراحل زندگیم مرا قوت قلب بود.
سپاس بيكران معلمان و اساتيدي كه انديشيدن را به من آموختند
به خصوص:
سپاسگزارم از استاد محترم سرکار خانم دکتر آزیتا جهانشاد به پاس راهنمايي هاي ارزنده ايشان در انجام اين تحقيق.
سپاسگزارم از استاد محترم سرکار خانم زهرا پورزمانیکه اين فرصت را به من دادند تا از نظرات ارزشمندشان در تحقيق خود بهره مند شوم .
در نهايت بوسه مي زنم بر دستان آناني که در حياتم وامدار و شرمنده شان هستم: پدر و مادر بزرگوارم كه گرماي اميد بخش وجودشان دراين سردترين روزگاران بهترين پشتيبان و قلب بزرگشان بهترين فريادرس است و ترس در پناهشان به شجاعت مي گرايد.
تعهد نامه اصالت پایان نامه کارشناسی ارشد
اینجانب سجاد دهقان دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته به شماره دانشجویی 910840390 در رشته حسابداری گرایش عمومی که در تاریخ 12/06/93 ازپایان نامه خود تحت عنوانتاثیر درماندگی مالی بر تامین مالی از طریق حساب های پرداختنی و اثر این
نوع از تامین مالی بر عملکرد شرکت در شرایط درماندگی مالیبا کسب نمره 75/17 و درجه بسیار خوب دفاع نموده ام بدینوسیله متعهد می شوم:
1- این پایان نامه حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که از دستاوردهای علمی و پژوهشی دیگران ( اعم از پایان نامه، کتاب، مقاله و…) استفاده نموده ام، مطابق ضوابط و رویه های موجود، نام منبع مورد استفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست ذکر و درج کرده ام.
2- این پایان نامه قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم سطح، پایین تر یا بالاتر) در سایر دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی ارائه نشده است.
3- چنانچه بعد از فراغت از تحصیل، قصد استفاده و هرگونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب، ثبت اختراع و… از این پایان نامه داشته باشم، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوزهای مربوطه را اخذ نمایم.
4- چنانچه در هر مقطع زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشی از آن را بپذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی ام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت.
نام ونام خانوادگی:
تاریخ و امضاء
بسمه تعالی
دانشکدهاقتصاد و حسابداری
××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××
(این چکیده به منظور چاپ در پژوهش نامه دانشگاه تهیه شده است)
نام واحد دانشگاهی:تهران مرکزی کد واحد:101کد شناسایی پایان نامه:عنوان پایان نامه: تاثیر درماندگی مالی بر تامین مالی از طریق حساب های پرداختنی و اثر این وع از تامین مالی بر عملکرد شرکت در شرایط درماندگی مالینام و نام خانوادگی دانشجو:سجاد دهقان
شماره دانشجویی:910840390
رشته تحصیلی:حسابداری
گرایش: عمومیتاریخ شروع پایان نامه:15/11/92
تاریخ اتمام پایان نامه:12/06/93استاد / استادان راهنما: دکتر آزیتا جهانشاد
استاد / استادان مشاور: دکتر زهرا پور زمانیآدرس و شماره تلفن:تهرانپارس، فلکه چهارم، سه راه استخر، خیابان وفادار شرقی، نبش خیابان 135، پ542 77325227چكيده پايان نامه ( شامل خلاصه، اهداف، روش هاي اجرا و نتايج به دست آمده ):
درماندگی مالی یکی از موضوعات مهم در بازارهای سرمایه است و هر شرکت در طی عمر خود ممکن است با نوساناتی در فعالیتهای خود مواجه شود که به درماندگی مالی در مقطعی خاص منجر گردد. هنگامی که شرکت ها به درماندگی مالی دچار می شوند، توان آنها در تامین مالی شدیداً کاهش خواهد یافت و بنابراین اغلب در تامین مالی از اعتباردهندگان و سرمایه گذاران با محدودیت مواجه خواهند شد. بنابراین برای خروج از بحران، شرکت بایستی به دنبال راه های جایگزین دیگر برای تامین مالی باشد. در این حالت ممکن است شرکت به تامین مالی از طریق سایر موارد از جمله حسابهای پرداختنی تجاری روی آورند. البته این نوع از تامین مالی نیز می تواند تاثیراتی بالقوه بر روی عملکرد شرکت داشته باشد. لذا دو فرضیه حول تاثیر درماندگی مالی بر تامین مالی از طریق حسابهای پرداختنی تجاری و تاثیر این نوع از تامین مالی بر عملکرد شرکت تدوین گردید. در این پژوهش با استفاده از اطلاعات مربوط به 85 شرکت طی سالهای 1386 تا 1391 و رگرسیون چندمتغیره پانلی دو فرضیه پژوهش مورد آزمون قرار گرفت. نتایج نشان می دهد که در هنگام درماندگی مالی، تامین مالی از طریق حسابهای پرداختنی تجاری افزایش مییابد؛ اما این نوع از تامین مالی عملکرد شرکت را تحت تاثیر قرار نمیدهد. بنابراین این نوع از تامین مالی میتواند در هنگام درماندگی مالی و در کوتاه مدت به منظور دستیابی به نقدینگی یا کاهش خروج نقدینگی مورد استفاده قرار گیرد.

نظر استاد راهنما برای چاپ در پژوهش نامه دانشگاه مناسب است تاریخ و امضاء:
مناسب نیست
فهرست مطالب
فصل اول (مقدمه و کليات پژوهش)1-1 مقدمه11-2 بیان مساله21-3 اهمیت موضوع تحقیق و انگیزه انتخاب آن41-4 اهداف تحقیق51-5 سوالات و فرضیههای تحقیق51-6 چارچوب نظری تحقیق61-7 قلمرو موضوعی، مکانی و زمانی تحقیق91-8 روش گرد آوري اطلاعات 91-10 مدل تحقیق101-11 متغیرها و واژههای کلیدی131-12 خلاصه فصل14 فصل دوممباني نظري و پيشينه تحقيقمقدمه162-1-مبانی نظری درماندگی مالی182-2-مراحل درماندگی مالی232-4 مكانيسم تئوري كنترل28 2-5 تداوم فعاليت32 2-6 برقرار نبودن فرض تداوم فعاليت34 روش های تامین مالی در شرایط درماندگی مالی :382-8 تامین مالی در شرایط درماندگی مالی522-9 منابع مالی واحدهای اقتصادی و فرایند تامین مالی 58
2-10 تامین مالی از طریق حساب های پرداختنی تجاری (اعتبار تجاري) 622-11 پیشینه تحقیق :64پژوهش های انجام شده در داخل ایران :65پژوهش های انجام شده در خارج از ایران :68 خلاصه فصل :74فصل سوم :روش شناسی پژوهش3-1 مقدمه763-2 روش پژوهش763-3 فرضيه‌هاي پژوهش763-4 روش آزمون فرضیه ها773-5 جامعه آماري، روش نمونهگيري و محدوده زماني81
6-3- محدودیت های اعمال شده 823- 7 روش گردآوري داده‌ها823-8 روش تجزيه و تحليل دادهها 833-9 خلاصه فصل83فصل چهارم(جمع آوري و تجزيه و تحليل داده ها)4-1 مقدمه894-2 فرضیه اول894-3 فرضیه دوم974-4 خلاصه فصل106فصل پنجم: نتیجه گیری و ارائه پیشنهادها5-1 مقدمه107
5-2 خلاصه پژوهش1075-3 نتایج آزمون فرضیه اول1115-4 نتایج آزمون فرضیه دوم1135-5 ارزیابی یافتهها و انطباق با پژوهشهای مشابه1145-7 پیشنهادهای پژوهش1175-8 خلاصه فصل118منابع و مآخذپیوست ها : جداول و نمودارهای آماری
فهرست جدول ها و شکل ها :
شکل شماره(2-3-1) : مراحل ورشکستگی 25جدول شماره2-7-2روشهای تامین مالی میان مدت و بلند مدت 44جدول شماره 2-8-1روشهای تامین مالی کوتاه مدت 54شکل شماره 2-9 جریانهای نقدی واحدهای اقتصادی :60جدول 4-1 : آمار توصیفی متغیرهای آزمون فرضیه اول91جدول 4-2 : ماتریس همبستگی متغیرهای آزمون فرضیه اول92جدول 4-3 : آزمون چاو-فرضیه اول94جدول 4-4 : آزمون هاسمن-فرضیه اول94جدول 4-5 : نتایج اجرای رگرسیون آزمون فرضیه اول با الگوی اثرات تصادفی مقطعی و ثابت زمانی95جدول 4-6 : آمار توصیفی متغیرهای آزمون فرضیه دوم100جدول 4-7 : ماتریس همبستگی متغیرهای آزمون فرضیه دوم101جدول 4-8 : آزمون چاو-فرضیه دوم102جدول 4-9 : آزمون هاسمن-فرضیه دوم103جدول 4-10 : نتایج اجرای رگرسیون آزمون فرضیه دوم با الگوی اثرات ثابت مقطعی و ثابت زمانی104جدول 5-1 : نتایج آزمون فرضیه اول112جدول 5-2 : نتایج آزمون فرضیه دوم113
لیست علاتم اختصاری :
علامت اختصاريمعناTPayمیانگین حساب های پرداختنیCGS
میانگین روزانه بهای تمام شده کالای فروش رفتهFINANCIAL DISTRESSدرماندگی مالی
PERFORMANCEعملکرد شرکتNتعداد داده هاFآماره فیشرDWآماره دوربين- واتسون
فصل اول
(مقدمه و کليات پژوهش)
1-1 مقدمه
هدف فعالیت هر واحد تجاری انتفاعی کسب سود است و برای تشکیل هر شرکت نیز یک طرح تجاری مورد نیاز است تا اهداف و چشماندازهای شرکت را تدوین نموده و راهبرد شرکت مورد نظر را برای دستیابی به آن اهداف ارائه دهد. پس از تاسیس شرکت و آغاز فعالیت آن، فرایند سوددهی شرکت آغاز میشود. شرکتها در محیطی پویا فعالیت میکنند و با یکدیگر به رقابت میپردازند تا گوی سبقت را از حریفان بربایند و سهم بازار و سود بیشتری را کسب کنند و در این میان شرکتهایی که عملکرد ضعیفتری داشته باشند، زودتر از دور رقابت خارج شده و با مشکلات مالی و یا به اصطلاح درماندگی مالی دچار میشوند. لذا تصمیمات داخلی مدیر و راهبردهای شرکت برای دسترسی به اهداف آن و همچنین عوامل خارج از شرکت، یعنی رقبا، بر احتمال درماندگی مالی شرکت تاثیر میگذارند. شرکتی که به درماندگی مالی دچار شود، با مشکلاتی مواجه میگردد که شاید بتوان مهمترین آن را کاهش ارزش بازار آن شرکت دانست. بنابراین مساله درماندگی مالی برای سرمایه گذاران نیز یک مساله مهم است که اصل سرمایه و بازده مورد انتظار آنها را در معرض ریسک قرار میدهد.
درماندگی مالی نیز دارای مراحل مختلفی است که در نهایت به ورشکستگی و تعطیلی بنگاه اقتصادی میانجامد. چنانچه اقدامات مدیران در مراحل ابتدائی درماندگی مالی موثر واقع گردد، احتمال ابتلای شرکت به مراحل بعدی درماندگی مالی و ورشکستگی کاهش یافته و چه بسا که شرکت سامان یافته و در مسیر رشد قرار گیرد. لذا مطالعه نحوه رفتار مدیر در هنگام ابتلا به درماندگی مالی از اهمیت خاصی برخوردار است. هنگامی که شرکت به درماندگی مالی مبتلا شده و سود آن کفاف هزینه بهره ندهد، احتمالاً اعتباردهندگان سرمایهگذاری در شرکت مربوطه را مخاطره آمیزتر برآورد میکنند و لذا نرخ بازده مورد انتظار خود را برای پوشش صرف ریسک افزایش میدهند و یا به طور کلی اعتباردهی به شرکت مورد نظر را غیرعقلانی تشخیص دهند. در چنین شرایطی ممکن است ترجیحات تامین مالی مدیران تغییر کرده و به سمت استفاده از سایر منابع تامین مالی پیش روند. یکی از این منابع، تامین مالی از طریق خریدهای اعتباری یا همان حسابهای پرداختنی تجاری میباشد. ما در پژوهش حاضر به دنبال بررسی تاثیر درماندگی مالی بر این نوع از تامین مالی و همچنین تاثیر این نوع از
تامین مالی بر عملکرد شرکت هستیم. به عبارتی دیگر، میخواهیم بررسی کنیم که درماندگی مالی چه تاثیری بر تصمیم به تامین مالی از طریق حسابهای پرداختنی دارد و آیا این تصمیم یک روش بازدارنده از پیشرفت سیر درماندگی مالی است و یا درماندگی مالی را تشدید میکند.
ساختار پژوهش حاضر بدین گونه است که در این فصل کلیات پژوهش ارائه میشود. در فصل دوم مبانی نظری تحقیق و همچنین پیشینه پژوهشهای داخلی و خارجی مرتبط ارائه میگردد. در فصل سوم روش اجرای پژوهش به تفصیل بیان خواهد شد و فصل چهارم به تجزیه و تحلیل دادهها و آزمونهای آماری اختصاص دارد. درنهایت نیز این پژوهش با بحث و نتیجهگیری در فصل پنجم خاتمه مییابد.
1-2 بیان مساله
هنگامی که شرکت ها به درماندگی مالی دچار می شوند، توان آنها در تامین مالی شدیداً کاهش خواهد یافت، زیرا ترس از ورشکستگی شرکت مانع از این می شود که سرمایه گذاران منابع مالی دیگری برای شرکت فراهم آورند. بستانکاران تجاری یا همان حسابهای پرداختنی تجاری، نوعی از تامین مالی است که در مبادلات تجاری، بوسیله عرضه کنندگان (تامین کنندگان مواد اولیه و سایر عوامل تولید) فراهم شده و منبعی معمولی از تامین مالی کوتاه مدت بوده که بوسیله شرکتها مورد استفاده گسترده قرار می گیرد. مطالعات قبلی نشان داده اند هنگامی که اعتبارات مالی در دسترس نباشد، حسابهای پرداختنی افزایش می یابد (مولینا و پریو1، 2012، 187). منطق زیربنایی این امر کاملاً بدیهی است؛ فارغ از تامین مالی داخلی که شرکت با استفاده از ستاندهها و نتایج عملیات خود به منابع مالی دست پیدا خواهد کرد، تامین مالی خارجی از راههایی محدود صورت میگیرند که عمدتاً شامل وامها و اعتبارات بانکی، اوراق قرضه، اوراق مالکیت مانند سهام عادی و سهام ممتاز میباشد. هنگامی که توان شرکت در تامین مالی داخلی نقصان یابد و امکان تامین مالی خارجی از برخی راهها کاهش یابد، شرکت میبایستی از سایر راههای دیگر منابع مالی مورد نیاز خود را تامین نماید. در
هنگام رخداد درماندگی مالی، توان تامین مالی داخلی شرکت به شدت کاهش خواهد یافت و لذا شرکت مجبور به تامین مالی خارجی خواهد بود.
حال این مساله ممکن است پیش آید که در این هنگام آیا اعتباردهندگان و سرمایهگذاران میل و رغبتی برای سرمایهگذاری در یک فرصت سرمایهگذاری ریسکی را دارند و یا منابع خود را در سایر آلترناتیوهای کم ریسکتر سرمایهگذاری خواهند کرد. با توجه به ریسکگریز بودن سرمایهگذار عقلایی، بدیهی است که توان شرکت در تامین مالی از طریق انتشار اوراق بدهی و همچنین تامین مالی از طریق وام بانکی کاهش خواهد یافت؛ زیرا توان بازپرداخت اصل و بهره وام و اعتبارات برای اعتباردهندگان حائز اهمیت میباشد (امیری و محمدی خورزوقی، 1391، 61). بنابراین تحلیل رفتار شرکتهای مبتلا به درماندگی مالی برای تداوم فعالیتهای عملیاتی معمول خود و تامین مالی از سایر طرق نامعمول مانند خرید اعتباری و نسیه از عرضهکنندگان مواد اولیه و سایر تامینکنندگان موضوع جالبی است که کمتر به آن توجه شده است، چرا که حسابهای پرداختنی تجاری یکی از متداولترین حسابهای ترازنامه بسیاری از شرکتها میباشد ولی رفتار این حساب و تاثیرپذیری آن در شرایط مختلف عملکردی شرکت، کمتر مورد بررسی موشکافانه قرار گرفته است و در زمینه تاثیر درماندگی مالی بر حسابهای پرداختنی تجاری تحقیقی در ایران صورت نگرفته است.
با توجه به موارد فوقالذکر یکی از مسائل تحقیق حاضر این خواهد بود که درماندگی مالی چه تاثیری بر روی تامین مالی از طریق حسابهای پرداختنی تجاری خواهد داشت. از سویی دیگر این بحث نیز قابل بررسی است که آیا تامین مالی از طریق حسابهای پرداختنی تجاری میتواند راهگشای مشکلات اقتصادی شرکتهای مبتلا به درماندگی مالی باشد و یا خیر. لذا مساله دیگر این است که این نوع از تامین مالی چه تاثیری بر روی عملکرد شرکتهای مبتلا به درماندگی مالی خواهد داشت.
1-3 اهمیت موضوع تحقیق و انگیزه انتخاب آن
درماندگی مالی یکی از موضوعات مهم در بازارهای سرمایه است، چرا که هر شرکت دارای یک چرخه عمر است و شرکت در طی عمر خود ممکن است با نوساناتی در فعالیتهای خود مواجه شود که به درماندگی مالی در مقطعی خاص منجر گردد. در زمان درماندگی مالی، جریانات نقدی پوشش لازم برای ایفای تعهدات را تامین نکرده و شرکت دچار ناتوانی موقت در پرداخت بدهیها میشود (منصورفر، غیور و لطفی، 1392، 75).
از سویی دیگر، واکنش شرکتها در هنگام ابتلا به درماندگی مالی برای اداره و تداوم فعالیتهای عملیاتی خود از اهمیت بسزایی برخوردار است. نحوه تامین مالی فعالیتهای عملیاتی در هنگام درماندگی مالی نیز نیازمند بررسی است. با توجه به میاحث مطرح شده قبلی یکی از راههای تامین مالی استفاده از حسابهای پرداختنی تجاری است که بوسیله عرضهکنندگان عوامل تولید فراهم میشود. انتظار میرود که در هنگام ابتلای شرکت به درماندگی مالی، با توجه به محدودیت در توان تامین مالی از طریق وام بانکی و اوراق بهادار بدهی، شاهد افزایش حسابهاب پرداختنی به عنوان یکی از راههای تامین مالی باشیم. در زمینه کمی سازی آثار درماندگی مالی بر روی میزان حسابهای پرداختنی تجاری تحقیق چندانی صورت نگرفته است و این عامل بویژه در ایران تا به حال موضوع مطالعه قرار نگرفته است.
از سویی دیگر نحوه تامین مالی از طریق حسابهای پرداختنی نیز میتواند بر درماندگی مالی تاثیر داشته باشد؛ چرا که تامین مالی از این طریق نسبتاً گران میباشد. بنابراین ممکن است این نوع تامین مالی باعث کاهش بازده شرکت گردد (مولینا و پریو، 2012، 188). بنابراین ضرورت دارد که علاوه بر تاثیر درماندگی مالی بر میزان حسابهای دریافتنی، اثر این نوع از تامین مالی بر روی بازده نیز مورد مطالعه قرار گیرد که این مورد نیز در ایران دارای پیشینه تحقیقی نمیباشد. بعلاوه بررسی مورد دوم مشخص میکند که آیا تامین مالی از طریق حسابهای پرداختنی در شرایط درماندگی مالی به عنوان یک راه حل برای مشکلات تامین مالی عمل خواهد کرد یا مصداق ضربالمثل از چاله درآمدن و به چاه افتادن است.
با توجه به موارد مذکور لازم خواهد بود تا با اجرای تحقیق حاضر، زوایای پنهان تاثیر درماندگی مالی بر حسابهای پرداختنی تجاری و تاثیر این نوع از تامین مالی بر عملکرد شرکتهای مبتلا به درماندگی مالی آَکار گردد.
1-4 اهداف تحقیق
اهداف این تحقیق عبارتند از:
تحلیل تاثیر درماندگی مالی بر روی استفاده از حسابهای پرداختنی تجاری به عنوان جانشینی برای سایر منابع تامین مالی.
کمی سازی تاثیر افزایش استفاده از حسابهای پرداختنی تجاری بر هزینه های درماندگی مالی.
مطالعه برخی ویژگیهای شرکت (اندازه و رشد فروش) که احتمال استفاده بیشتر از حسابهای پرداختنی تجاری را افزایش می دهند.
1-5 سوالات و فرضیههای تحقیق
سوالات تحقیق به شرح زیر است:
آیا درماندگی مالی باعث افزایش استفاده از حسابهای پرداختنی تجاری به عنوان یکی از راههای تامین مالی خواهد شد؟
آیا تامین مالی با استفاده از حسابهای پرداختنی تجاری باعث بدتر شدن عملکرد شرکتهای مبتلا به درماندگی مالی خواهد شد؟
با توجه به سوالات مطرح شده فرضیههای تحقیق به صورت زیر تدوین خواهند شد:
فرضیه اول: درماندگی مالی باعث افزایش استفاده از حسابهای پرداختنی تجاری خواهد شد.
فرضیه دوم: تامین مالی از طریق حسابهای پرداختنی تجاری باعث کاهش عملکرد شرکتهای مبتلا به درماندگی مالی خواهد شد.
1-6 چارچوب نظری تحقیق
هنگامی که شرکت ها به درماندگی مالی دچار می شوند، توان آنها در تامین مالی شدیداً کاهش خواهد یافت، زیرا ترس از ورشکستگی شرکت مانع از این می شود که سرمایه گذاران منابع مالی دیگری برای شرکت فراهم آورند (مولینا و پریو، 2012، 187). آنچه برای اعتبار دهندگان در خصوص اعطای وام و اعتبار اهمیت دارد، توان پرداخت اصل و بهره وام و اعتبارات پرداختی توسط وامگیرنده میباشد (امیری و محمدی خورزوقی، 1391، 61). با توجه به اینکه درماندگی مالی با مشخصههایی همچون نسبت پوشش بهره کمتر از یک و یا وقوع زیانهای عملیاتی متوالی و کاهش توانایی شرکت در ایجاد جریان نقد خروجی همراه است، اعتبار دهندگان و بانکها در اعطای وام و اعتبارات به شرکتهای مبتلا به درماندگی مالی محتاطانه عمل کرده و طبیعی است که منابع خود را در سایر فرصتهای سرمایهگذاری در سایر شرکتها اختصاص دهند. به عبارت دیگر، سرمایهگذاران و اعتباردهندگان فرصتهای مطلوب سرمایهگذاری را از فرصتهای نامطلوب تشخیص میدهند و منابع خود را در فرصتهای مطلوب و مناسب سرمایهگذاری خواهند نمود (محسنی، آقابابایی و محمدقربانی، 1392، 124).
بنابراین یکی از راههای باقیمانده برای تامین مالی، تامین مالی از طریق حسابهای پرداختنی تجاری میباشد. بستانکاران تجاری یا همان حسابهای پرداختنی تجاری، نوعی از تامین مالی است که در مبادلات تجاری، بوسیله عرضه کنندگان (تامین کنندگان مواد اولیه و سایر عوامل تولید) فراهم شده و منبعی معمولی از تامین مالی کوتاه مدت بوده که بوسیله شرکتها مورد استفاده گسترده قرار می گیرد (مولینا و پریو، 2012، 187).
امکانپذیر بودن تامین مالی از این طریق حتی در شرایط درماندگی مالی به این دلیل است که تامینکنندگان مواد اولیه دارای روابط چندین ساله با مشتریان خود بوده و به راحتی حاضر به از دست دادن مشتریان خود نخواهند بود و از سویی دیگر به دلیل محدود بودن فعالیت آنها در حیطهای خاص و شرایط رقابتی با سایر تامین کنندگان، به اندازه سرمایهگذاران و اعتباردهندگان فرصت متنوع سرمایهگذاری ندارند. بنابراین ممکن است که با مشتریان خود کنار آمده و تحت شرایط خاص مانند قیمت بیشتر، حاضر به فروش نسیه با دوره پرداخت غیرمعمول باشند. لذا انتظار میرود که در شرکتهایی که به درماندگی مالی مبتلا هستند، میزان حسابهای پرداختنی تجاری افزایش یابد. بنابر این اولین مساله ممکن به شرح مذکور خواهد بود.
مطالعات قبلی نشان داده اند هنگامی که اعتبارات مالی در دسترس نباشد، حسابهای پرداختنی افزایش می یابد. ملتزر2 (1960) گزارش کرده که در تنگناهای مالی و پولی، حسابهای پرداختنی افزایش می یابد. پترسن و راجان3 (1997) دریافتند شرکتهای کوچکی که روابط آنها با بانکها ضعیف است، با افزایش در حسابهای پرداختنی تجاری همراه هستند. لاو، پریو و ساریا-آلندی4 (2007) دریافتند که در هنگام بحرانهای مالی اقتصادی گسترده، حسابهای پرداختنی تجاری افزایش می یابد. آتاناسوا5 (2007) دریافت که شرکتهایی که با محدودیت های مالی مواجه هستند، به استفاده از حسابهای پرداختنی تجاری به عنوان جایگزینی برای اعتبارات بانکی، تمایل بیشتری دارند. همچنین مولینا و پریو (2012) دریافتند که شرکتهای کوچکتر که قدرت بازار کمتر دارند و محصولات منحصر بفردتری را عرضه می کنند، در هنگام دچار شدن به بحران و درماندگی مالی، بیشتر از حسابهای پرداختنی تجاری استفاده می کنند.
در ایران نیز در این باره تحقیقی صورت نگرفته است و بیشتر تحقیقات حول پیشبینی درماندگی مالی و ورشکستگی مالی بودهاند و تحقیقات اندکی رفتار شرکتهای مبتلا به درماندگی مالی را مورد بررسی قرار دادهاند، به عنوان مثال دستگیر و همکاران (1390) با بررسی کیفیت سود در شرکتهای درمانده مالی دریافتند که شرکتهای مبتلا به درماندگی مالی بیشتر سود خود را به صورت افزایشی مدیریت میکنند.
به هر حال، ادبیات موجود نشان می دهد که شرکتهایی که دچار بحران و درماندگی مالی هستند، با احتمال بیشتری به مشکلاتی با عرضه کنندگان و تامین کنندگان خود مواجه خواهند شد. باکستر6 (1967) نشان می دهد که شرکتهای دچار به درماندگی مالی به سختی می توانند از عرضه کنندگان به صورت نسیه خرید کنند. آلتمن7 (1984) دریافت که ممکن است عرضه کنندگان نسبت به فروش نسیه محصولات خود به شرکتهای دارای مشکل مالی میل و رغبتی نداشته باشند، مگر تحت شرایط خاصی که در آن محدودیت هایی اعمال شده باشد و بهای فروش بیشتر باشد. آندراده و کاپلان8 (1998) گزارش کردند که یک سوم از شرکتهای مبتلا به درماندگی و بحران مالی نمونه آنها با تامین کنندگان عوامل تولید مورد نیاز خود مشکلاتی را تجربه کرده اند.
بنابراین استدلال می شود که استفاده از حسابهای پرداختنی تجاری یک روش تامین مالی پر هزینه است. به عنوان مثال هزینه سالانه در یک خرید نسیه 30 روزه،2%-10روزه چیزی در حدود 40% می باشد؛ اگر شرکتهای مبتلا به درماندگی مالی از این روش پرهزینه برای تامین مالی استفاده کنند، به احتمال زیاد، عملکرد آنها تنزل خواهد داشت (مولینا و پریو، 2012، 188).
از میان تحقیقاتی که به بررسی این امر پرداختند، مولینا و پریو (2012) دریافتند شرکتهایی که حسابهای پرداختنی خود را در زمان ابتلا به درماندگی مالی افزایش داده اند، 11% کاهش در فروش و رشد سود آوری، مازاد بر میانگین 21% کاهش مستند شده برای شرکتهای مبتلا به مشکلات مالی، را تجربه کرده اند. بنابراین میتوان استدلال کرد که تامین مالی از طریق حسابهای پداختنی تجاری باعث تنزل عملکرد شرکت مبتلا به درماندگی مالی خواهد شد.
1-7 قلمرو موضوعی، مکانی و زمانی تحقیق
1-7-1 قلمرو موضوعی تحقیق
قلمرو موضوعی تحقیق بررسی تاثیر درماندگی مالی بر تامین مالی از طریق حساب های پرداختنی تجاری و اثر این نوع از تامین مالی بر عملکرد شرکت در شرایط درماندگی مالی میباشد.
1-7-2 قلمرو مکانی تحقیقی
قلمرو مکانی تحقیق بورس اوراق بهادار تهران است.
1-7-3 قلمرو زمانی تحقیق
قلمرو زمانی تحقیق بدینگونه است که برای محاسبه متغیرهای مورد استفاده در پژوهش از اطلاعات سالهای 1386 تا 1391 استفاده شده است؛ اما با توجه به اینکه برای محاسبه برخی متغیرها اطلاعات دو سال قبل و یک سال قبل نیز لازم است، در عمل از اطلاعات مربوط به سالهای 1384 تا 1391 استفاده شده است.
1-8 روش گرد آوري اطلاعات
دادههایکهجهتمحاسبهمتغیرهایپژوهشموردنیازمی باشند ازبستههاینرمافزاریتدبیرپرداز، رهآورد نوین، سایترسمیبورسواوراقبهادارتهرانو صورتهای مالی شرکتها گردآوریخواهند شد. همچنین برای تدوین مبانی نظری و پیشینه پژوهش نیز از منابع کتابخانهای و کتب، مقالات و پایان نامه های مرتبط استفاده خواهد شد.
1- 9 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
برای تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها از رگرسیون استفاده می شود. برای ایجاد بانک داده از نرم افزار Excellو برای آزمون فرضیات از نرم افزار Eviewsاستفاده می گردد.
1-10 مدل تحقیق
با توجه به اینکه در این پژوهش دو فرضه داریم و به صورت جداگانه آزمون میگردند، مدلهای مورد استفاده برای آزمون هر یک از آنها نیز به صورت جداگانه بیان خواهد شد.
1-10-1 آزمون فرضیه اول:
برای تحلیل رفتار حسابهای پرداختنی تجاری در زمان درماندگی مالی از مدل رگرسیونی خطی چند متغیره زیر استفاده خواهد شد:
رابطه 1-1
〖(TPay⁄CGS)〗_(i,t)=α_(i,t)+β〖financial distress〗_(i,t-1)+γX_(i,t)+ε_(i,t)
در مدل فوق متغیر وابسته (〖(TPay⁄CGS)〗_(i,t)) عبارت است از نسبت میانگین حسابهای پرداختنی به میانگین روزانه بهای تمام شده کالای فروش رفته برای شرکت i در سال t،
α_(i,t) نیز عرض از مبدا مدل است و ε_(i,t) نیز خطای مدل رگرسیونی می باشد.
برای اندازه گیری متغیر 〖financial distress〗_(i,t-1) از یک متغیر دامی استفاده می شود. چنانچه شرکت i در سال t-1 به درماندگی مالی مبتلا باشد، متغیر فوق عدد یک و در غیر اینصورت صفر خواهد بود. دلیل استفاده از درماندگی مالی سال قبل بدین دلیل است که پس از بروز درماندگی مالی، اثرات آن بر شرکت آشکار و مبرهن خواهد گشت و لذا بدین منظور یک فرجه یکساله در نظر گرفته شده است (مولینا و پریو، 2012، 190).
همچنین X_(i,t) نیز ماتریس متغیرهای کنترلی می باشد. متغیرهای کنترل در این پژوهش عبارتند از:
اندازه شرکت: شرکتهای بزرگ می توانند از قدرت بازار خود استفاده کرده و از اعتبارات تجاری استفاده کرده و از این مزیت خویش بهره برداری کنند (ویلنر9، 2000).
رشد فروش: شرکتهایی که بنا به دلایل ناخواسته خارجی، تغییرات شدیدی در فروش را تجربه می کنند، به همراه آن، تغییراتی را نیز در حسابهای پرداختنی تجاری تجربه خواهند کرد. ممکن است یک عرضه کننده، این نوع شرکتها را به عنوان شرکت در حال رشد سریع تصور کند و انگیزه ای برای گسترش روابط تجاری با آن شرکت ایجاد شود و مراودات اعتباری با آن شرکت را افزایش دهد و یا در موارد کاهش فروش نیز اتفاق معکوسی رخ دهد.
طول چرخه تجاری:طولاني بودن چرخه عملياتي موجب طولاني شدن فاصله زمانيتبديل محصولات به جريانهاي نقدي مي شود و لذا طولانی تر شدن این زمان باعث کاهش توانایی شرکت در تصفیه حسابهای پرداختنی تجاری خواهد شد.
جریان وجه نقد عملیاتی: هدف اصلی شرکتها تولید وجه نقد است. چنانچه شرکتی قادر به ایجاد وجه نقد نباشد، بناچار باید برای تامین نیازهای نقدینگی خود به سایر منابع تامین وجه نقد روی بیاورد که حسابهای دریافتنی یکی از آنهاست. بنابراین انتظار میرود میزان جریان وجه نقد عملیاتی با سطح حسابهای دریافتنی رابطه معکوسداشته باشد.
در مدل فوق، چنانچه ضریب متغیر درماندگی مالی مثبت و معنادار باشد، می توان ادعا کرد که درماندگی مالی باعث افزایش تامین مالی از طریق حسابهای پرداختنی، رابطه مستقیم دارد.
1-10-2 آزمون فرضیه دوم:
برای بررسی تاثیر افزایش استفاده از تامین مالی بوسیله حسابهای پرداختنی تجاری بر روی عملکرد شرکتهای مبتلا به درماندگی مالی از مدل اوپلر و تیتمن10 (1994) و مولینا و پریو (2012) استفاده می شود که به شرح زیر است:
رابطه 1-2
〖Performance〗_(i,t)= δ+β_1 〖financial distress〗_(i,t-1)+β_2 〖(Increase TPay⁄CGS)〗_(i,t-1→t)+β_3 ((Increase TPay⁄CGS)_(i,t-1→t)*〖financial distress〗_(i,t-1))+γX_(i,t)+ε_(i,t)
عملکرد مالی طی سال t اندازه گیری می شود و متغیرهای کنترلی نیز برای سال t اندازه گیری می شوند و همانند آنچه می باشند که برای مدل قبل معرفی گردید.
همچنین همانند مدل قبل، برای اندازه گیری درماندگی مالی از اطلاعات سال t-1 استفاده می شود. برای اندازه گیری افزایش در حسابهای پرداختنی نیز دوره یک ساله از سال t-1 تا سال t استفاده خواهد شد و اندازه گیری آن همانند آنچه می باشد که برای مدل قبل بیان شد.
برای اندازه گیری عملکرد نیز از نسبت سود عملیاتی به میانگین مجموع داراییها برای سال t استفاده خواهد شد.
ضریب β_3 در مدل فوق، تاثیرات افزایش تامین مالی از طریق حسابهای پرداختنی بر روی عملکرد را در شرایط ابتلا به درماندگی مالی نشان می دهد. چنانچه این ضریب منفی و معنادار باشد، می توان ادعا کرد که افزایش تامین مالی از طریق حسابهای دریافتنی در شرایط ابتلا به درماندگی مالی، باعث کاهش عملکرد شرکت می شود. لذا این فرض پذیرفته می شود که افزایش تامین مالی از طریق حسابهای پرداختنی باعث افزایش هزینه های درماندگی مالی می شود.
1-11 متغیرها و واژههای کلیدی
درماندگی مالی: برای اندازه گیری درماندگی مالی نیز از بر مبنای معیار مورد استفاده آسکویز، گرتنز و شارفستین11 (1994) و مولینا و پریو (2012) از نسبت پوشش بهره استفاده شده است. چنانچه نسبت پوشش بهره برای شرکتی در دو سال متوالی کمتر از یک باشد، یا در یک سال کمتر از 8/0 باشد، آن شرکت به عنوان شرکت مبتلا به درماندگی مالی طبقه بندی می شود. نسبت پوشش بهره به صورت زیر محاسبه می شود:
سود قبل از کسر بهره و مالیات تقسیم بر هزینه بهره.
نسبت میانگین حسابهای پرداختنی به میانگین روزانه بهای تمام شده کالای فروش رفته عبارت است از:
(میانگین حسابهای پرداختنی ابتدا و انتهای دوره، تقسیم بر کل بهای تمام شده کالای فروش رفته طی دوره) تقسیم بر 365 روز.
دلیل استفاده از میانگین بهای تمام شده کالای فروش رفته روزانه برای مقیاس بندی حسابهای پرداختنی تجاری این است که عامل ایجاد کننده حسابهای پرداختنی تجاری، بهای تمام شده کالای فروش رفته می باشد؛ نه عواملی دیگر مانند مجموع داراییها.
اندازه شرکت: شرکتهای بزرگ می توانند از قدرت بازار خود استفاده کرده و از اعتبارات تجاری استفاده کرده و از این مزیت خویش بهره برداری کنند (ویلنر12، 2000). برای اندازه گیری ارزش شرکت از معیار لگاریتم طبیعی میانگین مجموع داراییها در پایان دوره و مجموع فروشها طی دوره مالی استفاده خواهد شد.
رشد فروش: شرکتهایی که بنا به دلایل ناخواسته خارجی، تغییرات شدیدی در فروش را تجربه می کنند، به همراه آن، تغییراتی را نیز در حسابهای پرداختنی تجاری تجربه خواهند کرد. ممکن است یک عرضه کننده، این نوع شرکتها را به عنوان شرکت در حال رشد سریع تصور کند و انگیزه ای برای گسترش روابط تجاری با آن شرکت ایجاد شود و مراودات اعتباری با آن شرکت را افزایش دهد و یا در موارد کاهش فروش نیز اتفاق معکوسی رخ دهد. رشد فروش نیز عبارت است از تفاوت فروش امسال با فروش سال قبل، تقسیم بر فروش سال قبل.
طول چرخه تجاری: عبارت است از لگاریتم طبیعی مدت چرخه عملیات که مدت چرخه عملیات برابر است با حاصل رابطه زیر:
[(فروش)/(میانگین ح.د تجاری) +(ب.ت.ک.ف)/(میانگین موجودی کالا)]
طولاني بودن چرخه عملياتي موجب طولاني شدن فاصله زمانيتبديل محصولات به جريانهاي نقدي مي شود و لذا طولانی تر شدن این زمان باعث کاهش توانایی شرکت در تصفیه حسابهای پرداختنی تجاری خواهد شد.
جریان وجه نقد عملیاتی: برای عملیاتی کردن این متغیر از نسبت جریان وجه نقد عملیاتی به مجموع فروشها استفاده خواهد شد. دلیل استاندارد کردن با استفادهاز مجموع فروشها این است که عامل اصلی ایجاد وجه نقد عملیاتی، درآمد فروش میباشد.
عملکرد مالی: برای عملیاتی کردن این متغیر نیز از نرخ بازده داراییها (ROA) استفاده خواهد شد که عبارت است از سود خالص عملیاتی تقسیم بر میانگین مجموع داراییهای ابتدا و انتهای دوره.
1-12 خلاصه فصل
در این فصل پس از بیان مقدمه کوتاه، مساله تحقیق بیان گردید و کلیاتی مختصر در مورد مبانی نظری، سوالات و فرضیه ها و روش اجرای پژوهش ارائه گردید. در فصول پیش رو مبانی نظری و پیشینه، روش تحقیق، تجزیه و تحلیل داده و همچنین بحث و نتیجهگیری ارائه خواهد شد.
فصل دوم
مباني نظري و پيشينه تحقيق
در این فصل موارد زیر مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت :
مبانی نظری درماندگی مالی
مراحل و اثرات درماندگی مالی :
اولین مرحله = شامل منفی شدن خالص جریانات نقدی عملیاتی و وقوع زیان و همچنین کاهش ارزش بازار سهام شرکت
دومین مرحله = شامل تلاش مدیریت برای کاهش هزینه ها
سومین مرحله = پرداخت های لازم به عرضه کنندگان، کارکنان و اعتباردهندگان با تاخیر صورت میگیرد
چهارمین مرحله = ورشکستگی
روش های تامین مالی در شرایط بحران مالی و اثرات آنها
پیشینه تحقیق
خلاصه فصل
مقدمه :
هر شرکتی که تاسیس میشود در ابتدا یک طرح کسب و کار ارائه میدهد و داراییهایی را که برای اجرای این طرح نیاز دارد، خریداری میکند. پس از اینکه شرکت فعالیت خود را آغاز کرد، دو حالت پیش میآید: الف)طرح کسب و کار با موفقیت انجام میشود، که در این حالت بازپرداخت اصل و فرع بدهیها به موقع انجام میشود و بازده مورد انتظار سهامداران نیز تحقق مییابد؛ و ب)طرح کسب و کار با شکست مواجه میشود که در این صورت جریانات نقدی خروجی از جریانات نقدی ورودی تجاوز میکند. بدیهی است که اگر شرکت به حالت دوم دچار شود، نمیتواند تا ابد در این حالت به تداوم فعالیت، ادامه دهد. زمانی فرا خواهد رسید که شرکت با درماندگی مالی روبرو میشود، یعنی وضعیتی که در آن وجوه نقد موجود برای پرداخت به عرضهکنندگان، کارکنان، و اعتباردهندگان کافی نیست. علائم اولین مرحله از درماندگی مالی، شامل منفی شدن خالص جریانات نقدی عملیاتی و وقوع زیان و همچنین کاهش ارزش بازار سهام شرکت میباشد. چنانچه این علائم ادامهدار شوند، مدیریت بایستی برای برطرف کردن آن اقداماتی انجام دهد. علائم دومین مرحله از درماندگی مالی شامل تلاش مدیریت برای کاهش هزینه ها میباشد، مانند منتظر خدمت کردن برخی از کارکنان. اگر این وضعیت همچنان ادامه یابد، شرکت وارد سومین مرحله از درماندگی مالی میشود. در این مرحله پرداختهای لازم به عرضهکنندگان، کارکنان و اعتباردهندگان با تاخیر صورت میگیرد. در این مرحله ممکن است شرکت به اقدامات جدیتری دست بزند؛ مانند مذاکره با اعتباردهندگان برای زمانبندی بازپرداخت بدهیها، فروش داراییها و ادغام با شرکتهای موفقتر در صنعت مربوطه.
درصورتی که مشکلات شرکت حل نگردد و اقداماتی در جهت رفع آنها انجام نشود ، فرض تداوم فعالیت شرکت با ابهام مواجه میشود و صورت های مالی نمی توانند بر مبنای فرض تداوم فعالیت تهیه گردند
اگر هیچ اقدامی منجر به حل مساله و خروج شرکت از بحران درماندگی مالی نگردد، شرکت وارد پنجمین مرحله از درماندگی مالی، یعنی ورشکستگی میگردد (فلاحپور، 14:1383و15).
حال این مساله ممکن است پیش آید که در این هنگام آیا اعتباردهندگان و سرمایهگذاران میل و رغبتی برای سرمایه گذاری در یک فرصت سرمایهگذاری ریسکی را دارند و یا منابع خود را در سایر آلترناتیوهای کم ریسکتر سرمایه گذاری خواهند کرد. با توجه به ریسکگریز بودن سرمایهگذار عقلایی، بدیهی است که توان شرکت در تامین مالی از طریق انتشار اوراق بدهی و همچنین تامین مالی از طریق وام بانکی کاهش خواهد یافت؛ زیرا توان بازپرداخت اصل و بهره وام و اعتبارات برای اعتباردهندگان حائز اهمیت میباشد. (امیری و محمدی خورزوقی، 1391: 61)
بنابراین تحلیل رفتار شرکتهای مبتلا به درماندگی مالی برای تداوم فعالیتهای عملیاتی معمول خود و تامین مالی از سایر طرق نامعمول مانند خرید اعتباری و نسیه از عرضهکنندگان مواد اولیه و سایر تامینکنندگان موضوع جالبی است که کمتر به آن توجه شده است، چرا که حسابهای پرداختنی تجاری یکی از متداولترین حسابهای ترازنامه بسیاری از شرکتها میباشد ولی رفتار این حساب و تاثیرپذیری آن در شرایط مختلف عملکردی شرکت، کمتر مورد بررسی موشکافانه قرار گرفته است و در زمینه تاثیر درماندگی مالی بر حسابهای پرداختنی تجاری تحقیقی در ایران صورت نگرفته است.
با توجه به موارد فوقالذکر یکی از مسائل تحقیق حاضر این خواهد بود که درماندگی مالی چه تاثیری بر روی تامین مالی از طریق حسابهای پرداختنی تجاری خواهد داشت. از سویی دیگر این بحث نیز قابل بررسی است که آیا تامین مالی از طریق حسابهای پرداختنی تجاری میتواند راهگشای مشکلات اقتصادی شرکتهای مبتلا به درماندگی مالی باشد و یا خیر. لذا مساله دیگر این است که این نوع از تامین مالی چه تاثیری بر روی عملکرد شرکتهای مبتلا به درماندگی مالی خواهد داشت.
با توجه به تاثیر ورشکستگی بر نحوه ی رفتار مدیریت ،در این پایان نامه به دنبال بررسی تاثیر درماندگی مالی بر تامین مالی از طریق حساب های پرداختنی در شرایط بحران مالی هستیم.
این روش تامین مالی و این رفتار مدیریت، یا بایستی یک راه درمان باشد یا یک سیر باطل. بنابراین اثر این رفتار بر عملکرد مدیریت هم باید بررسی گردد.
در این فصل مبانی نظری درماندگی مالی، مراحل و اثرات آن ، روش های تامین مالی و ویژگی های آنها و همچنین تاثیر متقابل درماندگی مالی و تامین مالی از طریق حساب های پرداختنی ارائه می شود.
مبانی نظری درماندگی مالی :
یکی از موضوعات بحث برانگیز در دهه های اخیر وجود بحرانهای مالی است که شرکت های بزرگ و کوچک با آن مواجه می شوند . بحرانهای مالی و نهایتاً ورشکستگی شرکت ها می تواند زیانهای هنگفتی برای سرمایه گذاران ، تأمین کنندگان منابع مالی ، میزان کارکنان، عرضه کنندگان مواد اولیه و مشتریان در پی داشته باشد
درادبیاتمالیتعاریفمختلفیاز درماندگیمالیارائهگردیدهاست. گردون ( 1971 ) دریکیازنخستینمطالعاتعلمیبرتئوریدرماندگیمالیآنرابهعنوانکاهشقدرتسودآوریشرکتمعرفیمیکندکهاحتمالعدمتواناییبازپرداختبهرهواصلبدهیراافزایشمیدهد. (ویتاکر 1999)درماندگیمالیراوضعیتیدرنظرمیگیردکهدرآنجریانهاینقدیشرکتازمجموعهزینههایبهرهمربوطبهبدهیبلندمدتکمتراست.
ازنقطهنظراقتصادی،درماندگیمالیرامیتوانبهزیاندهبودنشرکتتعبیرنمودکهدراینحالت شرکتدچارعدمموفقیتشدهاست. درواقع،دراینحالتنرخبازدهیشرکتکمترازنرخهزینهسرمایهمیباشد. حالتدیگریازدرماندگیمالیزمانیرخمیدهدکهشرکتموفقبهرعایتکردنیکیاتعدادبیشتریازبندهایمربوطبهقراردادبدهیمانندنگاهداشتننسبتجارییانسبتارزشویژهبهکلداراییهاطبققراردادنمیشودکهبهاینحالتنکولتکنیکیگفتهمیشود. حالاتدیگری ازدرماندگیمالیعبارتنداززمانیکهجریاناتنقدیشرکتبرایبازپرداختاصلوفرعبدهیکافینباشدونیززمانیکهارزشویژهشرکتعددیمنفیشود(وستونوهمکاران، 1992)
ادبيات مربوط به پيش بيني ورشكستگي و درماندگي مالي، مربوط به يكسري مطالعات مشترك مي باشند كه در واقع معيار درماندگي مالي در آنها كمي تفاوت دارد.در برخي مطالعات حد نهايي در ماندگي مالي، يعني ورشكستگي و در بعضي مطالعات معيارهاي ديگري همچون برخي بندهاي گزارش حسابرس در نظر گرفته شده است. در مطالعاتي كه ورشكستگي بعنوان ملاك در نظر گرفته شده است، شركتهايي كه در طول دوره خاص به طور رسمي اعلام ورشكستگي كرده اند، بعنوان نمونه انتخاب شده اند. در اين پژوهش با توجه به شرايط شركتهاي توليدي در كشور و اطلاعات قابل دسترس آنها، مشمول ماده 141 قانون تجارت بودن، بعنوان ملاكي براي شركتهاي درمانده مالي در نظر گرفته شده است.
از جمله مهم‌ترين موارد و مصاديق كاربرد روش‌هاي مبتني بر پيش‌بيني در ارتباط با زيرساخت تئوري حسابداري، تلاش‌هايي است كه از ديدگاه تجربي براي كشف و شناسايي وجوه مشخصه شركت‌هايي كه دچار بحران مالي خواهند شد، در مقايسه با شركت‌هايي كه دچار بحران مالي نخواهند شد، صورت پذيرفته است. بدين منظور در راستاي پيش‌بيني احتمال ورشكستگي شركت‌ها بر مبناي اطلاعات جاري و تاريخي، الگوهاي بسياري مورد استفاده قرار گرفته‌اند تا بتوان مشخص نمود كه يك شركت در چه زماني از نظر مالي دچار بحران مالي خواهد شد.
در این بخش ابتدا به تعاريف بحران مالي و ورشكستگي پرداخته خواهد شد.
2-1-1 بحران مالي و ورشكستگي
در ادبيات مالي واژه‌هاي غيرمتمايزي براي ورشكستگي و بحران مالي وجود دارد. برخي از اين واژه‌ها عبارتند از:13 بحران مالي يا پريشاني مالي14، شكست15، عدم موفقيت واحد تجاري ورشكستگي16، عدم قدرت پرداخت ديون17. (حاجیها ،1:1384)
بحران مالي به مسايل و مشكلاتي اطلاق مي‌شوند كه هرگاه اصلاح و رفع نگردند ورشكستگي را به وجود مي‌آورند. از آنجايي كه روش‌هاي پيش‌بيني بحران مالي و ورشكستگي و مدل‌هاي مربوطه آنها عمدتاً يكي مي‌باشد، اين دو عبارت در اين تحقيق مترادف در نظر گرفته شده است.

2-1-2 بحران مالی
در ديدگاه مالي، بحران مالي هنگامي رخ مي‌دهد كه بدهي‌هاي يك شركت از ارزش دارايي‌هاي موجود در شركت تجاوز كند.(گیتمن18 ، 1996)
معمولاً دلايل مختلفي سبب حدوث بحران مالي مي‌شود. وجه مشترك در اغلب موارد بحران مالي شركت‌ها، سوءمديريت سازمان است. خطاهاي مديريتي، بالا بودن هزينه‌هاي توليد و قيمت تمام شده توليدات يا محصولات، بالا بودن هزينه‌هاي عملياتي، عملكرد ضعيف مالي، بي‌نتيجه ماندن تلاش‌هاي فروش و غيره هر يك به تنهايي يا تركيبي از آنها مي‌توانند به منزله هشداري براي بحران مالي شركت تلقي شوند. شرايط اقتصادي حاكم بر محيط تجاري و عملياتي شركت نيز مي‌تواند يكي ديگر از دلايل بحران مالي شركت‌ها باشد. ركود اقتصادي، تغييرات سريع نرخ بهره، بالا رفتن تورم، نوسانات شديد قيمت مواد اوليه و شرايط اقتصادي بين‌المللي، از جمله دلايل اقتصادي بحران مالي سازمان‌هاست. تصميمات دولت، حوادث ناخواسته و پيشامدهاي طبيعي و سرانجام مرحله عمر سازمان‌ها نيز از ديگر دلايل بروز بحران مالي هستند. به طور كلي، شركت‌ها ممكن است به يكي از چهار شكل مالي، اقتصادي، حقوقي و طبيعي با بحران مواجه شوند.
بحران مالي، وجود تنگناهاي مالي و ناتواني يا ضعف در ايفاي تعهدات به هنگام سررسيد را نشان مي‌دهد، معمولاً نشانه تنگناي مالي، فقدان سرمايه در گردش لازم براي تداوم عمليات شركت است. فقدان سرمايه در گردش، نشانه‌اي است كه خود ناشي از علل ديگري از جمله ساختار ضعيف سرمايه يا تعهدات جاري بيش از حد، هزينه عملياتي بالا و مواردي مشابه اين است. معمولاً صاحب‌نظران مختلف



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید