به نام خدا
منشور اخلاق پژوهش
با یاری از خداوند سبحان واعتقاد به اینکه عالم محضر خداوند است وهمواره ناظر بر اعمال انسان وبه منظور پاس داشت مقام بلند دانش پژوهش ونظر به اهمیت جایگاه ودانشگاه در اعتلای فرهنگ وتمدن بشری ما دانشجویان واعضای هیات علمی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی متعهد می گردیم.
اصول زیر را در انجام فعالیت های پژوهشی مد نظر قرار داده واز آن تخطی نکنیم:
1-اصل برائت:التزام به برائت جویی ازهرگونه رفتار غیر حرفه ای واعلام موضوع نسبت به کسانی که حوزه علم وپژوهش را به شائب های غیر علمی می پالایند.
2-اصل رعایت انصاف وامانت:تعهد به اجتناب از هر گونه جانب داری غیر علمی وحفاظت از اموال تجهیزات ومنابع در اختیار.
3-اصل ترویج:تعهد به رواج دانش واشاعه نتایج تحقیقات وانتقال آنبه همکاران علمی ودانشجویان به غیر از مواردی که منع قانونی دارد.
4-اصل احترام:تعهد به رعایت حریم ها وحرمت ها در انجام تحقیقات ورعایت جانب نقد وخودداری از هرگونه حرمت شکنی.
5-اصل رعایت حقوق:التزام به رعایت کامل حقوق پژوهشگران وپژوهیدگان (انسان حیوان ونبات) وسایر صاحبان حق.
6-اصل راز داری:تعهد به صیانت از اسرار واطلاعات محرمانه افراد سازمان ها وکشورهاوکلیه افراد ونهادهای مرتبط با تحقیق.
7-اصل حقیقت جویی:تلاش در راستای پی جویی حقیقت ووفاداری به آن ودوری از هر گونه پنهان سازی حقیقت.
8-اصل مالکیت مادی ومعنوی:تعهد به رعایت کامل حقوق مادی ومعنوی دانشگاه وکلیه همکاران پژوهش.
9-اصل منافع ملی:تعهد به رعایت مصالح ملی ودر نظر داشتن پیشبرد وتوسعه کشور در کلیه مراحل پژوهش.
امضاء پژوهشگر:
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد تهران مرکزی
دانشکده اقتصاد و حسابداری
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)
رشته:حسابداری
گرایش : حسابداری
عنوان :
رابطه تفاوت های سود حسابداری و سود مالیاتی با پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سود
استاد راهنما :
دکتر یدالله تاری وردی
استاد مشاور:
دکتر فرزانه حیدرپور
پژوهشگر :
مجید علی خانی
زمستان 1392
تقدیم به
• روان پاک پدرم « مرحوم آقا جمال علی خانی » که شمع حیاتش، درّه خاموش وجودم را روشنی بخشید و قطرات وجودش، جوهر خودنویس حیاتم گردید
که هرچه امروز نگاشتم از پرتو آن نور و جوهر آن قلم است.
• مادر عزیز تر از جانم « سرکار خانم گل جهان علی خانی »
و تو ای مادرم، ای شوق زیبای نفس کشیدن ای روح مهربان هستی ام تو رنگ شادی هایمی و لحظه ها را با تمام وجود از من دور کردی
عمری است خستگی ها را به جان خریدی تا من به اینجا رسیده ام
و من می خوانمت
مادرم دوستت دارم
•براداران و خواهرم : « کمال، شایسته، جلال و جواد »
که وجودشان شادی بخش
و صفایشان مایه آرامش،
آنانکه همواره در طول تحصیل متحمل زحماتم و
تکیه گاهم در مواجهه با مشکلات و حضورشان مایه دلگرمی

سپاسگزاري
سپاس خداوندی را که حق ستایشش بالاتر از حد ستایشگران است، و نعمت هایش مافوق اندیشه حسابگران زبردست، خداوندی که حق جویان از ادای حقش ناتوانند، و همت های بلند پرواز آدمیان از درک و احاطه به مقام والایش درمانده، و حوزه اعلای ربوبیش از نفوذ هشیاران هشیار بدور. او را سپاس می گویم که به این بنده حقیرش توانایی نگاشت و اتمام این پایان نامه را عطاء فرمود. همچنین، به مصداق فرمایش مولای متقیّان حضرت علی (ع) که می فرمایند: هرکس مرا حرفی آموخت مرا بنده خویش ساخت از اساتید بزرگوار و گرانقدری که در تکمیل این پژوهش اعم از راهنمایی، مشاوره و داوری اینجانب را مورد لطف خود قرارداده سپاسگزارم:
از استاد گرانقدر جناب آقای دکتر یدالله تاری وردی، او که همواره تجسم خاطرات زیباست و زحمت راهنمایی این تحقیق را به عهده داشتند خاضعانه تشکر می نمایم. بی شک آشنایی وحضور در محضر درس ایشان برای بنده چه به لحاظ دانش حسابداری و چه از باب معرفت و روش درست زیستن بسی سرمایه ای بزرگ بوده است. امیدوارم که در پناه معبودش استوار و جاودانه بماند.
از سرکار خانم دکتر فرزانه حیدرپور که مشاوره این پایان نامه را بر عهده داشتند سپاسگذاری می کنم. امیدوارم که در تمامی مراحل زندگی خود پیروز و سربلند باشند.
و نهایتاً، از سرکار خانم دکتر آزیتا جهانشاد زحمت داوری تحقیق پیشروی را تقبل نموده نیز نهایت قدردانی بعمل
می آید. امید است که همواره استوار و پیروز باشند.
تعهد نامه اصالت پایان نامه کارشناسی ارشد
اینجانب مجید علی خانی دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته به شماره دانشجویی 89093296700 در رشته حسابداری که در تاریخ 27/10/1392از پایان نامه خود تحت عنوان : رابطه تفاوت های سود حسابداری و سود مالیاتی با پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سود
با کسب نمره 17/75 و درجه بسیارخوب دفاع نموده ام بدینوسیله متعهد می شوم:
این پایان نامه حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که از دستاوردهای علمی و پژوهشی دیگران (اعم از پایان نامه ،کتاب ،مقاله و…) استفاده نموده ام ، مطابق ضوابط و رویه های موجود ، نام منبع مورد استفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست ذکر و درج کرده ام.
این پایان نامه قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم سطح ،پایین تر یا بالاتر )در سایر دانشگاهها و موسسات آموزش عالی ارائه نشده است.
چنانچه بعد از فراغت ازتحصیل ، قصد استفاده و هر گونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب،
ثبت اختراع و …. از این پایان نامه داشته باشم ، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوزهای مربوطه را اخذ نمایم.
چنانچه در هر مقطع زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود ، عواقب ناشی از آن را بپذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی ام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت.
نام و نام خانوادگی :
تاریخ و امضاء
بسمه تعالی
در تاریخ :27/10/1392
دانشجوی کارشناسی ارشد آقای مجید علی خانی از پایان نامه خود دفاع نموده و با نمره 75/17 بحروف هفده وهفتادوپنج صدم و با درجه بسیار خوب مورد تصویب قرار گرفت .
امضاء استاد راهنما :
بسمه تعالي
دانشكده اقتصاد و حسابداری
دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی
******************************************************************
(اين چکيده به منظور چاپ در پژوهش نامه دانشگاه تهيه شده است)
نام واحد دانشگاهي : تهران مركزي کد واحد : 101كد شناسايي پايان‌نامه : 10121301912009عنوان پايان نامه : رابطه تفاوت های سود حسابداری و سود مالیاتی با پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سودنام ونام خانوادگي دانشجو: مجید علی خانی
شماره دانشجوئي : 89093296700
رشته تحصيلي : حسابداریتاريخ شروع پايان نامه : 26/10/91
تاريخ اتمام پايان نامه : 27/10/92 استاد راهنما : جناب آقای دکتر یدالله تاری وردی
استاد مشاور : سرکار خانم دکتر فرزانه حیدرپورآدرس و شماره تلفن : ساری بلوار طالقانی خیابان دانش دانش 27 پلاک 18 چكيده پايان نامه :
در این تحقیق تاثیر تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی بر پایداری و محتوای اطاعاتی سود مورد بررسی قرار گرفت. فرضیه های تحقیق وجود رابطه معنادار بین تفاوت ها و معیار های کیفیت سود فوق الذکر را ادعا می کنند. به منظور آزمون فرضیه های تحقیق از دو مدل رگرسیون چند متغیره بهره گرفته شد. قلمروی زمانی تحقیق یک دوره 11 ساله بین سال های 1391-1381 و قلمروی مکانی آن کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. پس از گردآوری داده های مورد نیاز با کمک نرم افزار های SPSS و EVEIWS فرضیه های تحقیق مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل آماری نشان می دهند که تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی تاثیر معناداری بر پایداری سود شرکت های فعال در بازار سرمایه ایران دارند. همچنین شواهد از وجود رابطه معنادار بین تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی با محتوای اطلاعاتی سود حمایت نمی کنند. نظر استاد راهنما براي چاپ در پژوهش نامه دانشگاه مناسب است (
مناسب نيست (
تاريخ و امضاء
فهرست مطالب
فصل اول: کلیات طرح1
1-1).مقدمه2
1-2) بیان مساله3
1-3) اهداف تحقیق4
1-4) اهمیّت موضوع و انگیزهی انتخاب5
1-5) فرضیه های تحقیق8
1-6) مدل تحقیق8
1-7) تعاریف عملیاتی متغیر ها و کلید واژه ها9
1-8) روش تحقیق10
1-9) قلمروی تحقیق11
1-10) جامعه و حجم نمونه12
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق14
2-1) چکیده15
2-2) تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی در متون حسابداری15
2-3)تفاوت های موقتی17
2-4) سود حسابداری و مالیاتی در ایران21
2-4-1)مالیات سود شرکت های ایرانی21
2-4-2) تعامل استاندارد های حسابداری و قانون مالیات های مستقیم ایران22
2-4-3) مغایرت های موجود میان استاندارد های حسابداری و قوانین مالیاتی ایران24
2-5)سود حسابداری و مالیاتی در سطح بین الملل32
2-6)چارچوب نظری تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی34
2-6-1)منابع بالفعل تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی35
2-6-1-1) دلایل زمانبندی36
2-6-1-2)اهداف غیردرآمدی مالیات37
2-6-1-3)دکترین رجحان محتوا بر شکل و اقدامات پیشگیرانهی ضد مالیات پرهیزی38
2-6-1-4) تفاوت سیستم حسابداری39
2-6-1-6)دلیل بنیادین40
2-6-2)منابع بالقوهی تفاوت ها43
2-6-2-1) مدیریت سود43
2-6-2-1-1) تعریف43
2-6-2-1-2) محمل های مدیریت سود46
2-6-2-1-3)عوامل زیر بنایی48
2-6-2-1-4)انگیزه ها52
2-6-2-2)مدیریت مالیات60
2-6-2-2-1) تعریف60
2-6-2-2-2) اصول عمومی مالیات پرهیزی62
2-6-2-2-3)چارچوب مالیات پرهیزی شرکت سهامی عام63
2-6-2-2-4)پیامدهای مالیات پرهیزی68
2-6-2-3) تاثیر متقابل مدیریت مالیات و مدیریت سود69
2-7) تصریح تفاوت ها70
2-8)محتوای اطلاعاتی سود73
2-8-1)جایگاه سود در تئوری حسابداری73
2-8-2)شرحی از سود حسابداری74
2-8-3) اهداف گزارشگری سود76
2-8-4)نارسایی محتوای اطلاعاتی سود حسابداری79
2-8-4-1)نقاط قوت سود حسابداری79
2-8-4-2)نقاط ضعف سود حسابداری80
2-8-5)سود مندی در تصمیم81
2-8-6)سود مندی سود برای سرمایه گذاران82
2-8-7) تعریف و ارزیابی سودمندی سود84
2-8-8)مدلهای نظری ارزشیابی شرکت و ارتباط آن با ارقام حسابداری86
2-9)پایداری سود88
2-10) تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی و پایداری سود و ارزش شرکت95
2-11)پیشینه تحقیق105
فصل سوم: روش تحقیق120
3-1 )مقدمه121
3-2)روش تحقيق122
3-2-1) قلمرو تحقيق123
3-2-2)جامعه و نمونه آماري تحقيق123
3-2-3 ) ابزار جمع آوري داده هاي تحقيق125
3-3 )فرضيات تحقيق126
3-4 ) مدل و الگوهای تحقیق127
3-5 )متغيرهاي تحقيق129
3-5-1 )سود هر سهم ():131
3-5-2 ) بازده غیرعادی انباشته ():131
3-5-3 ) تفاوت سود حسابداری و مالیاتی ():133
3-5-4 ) سود شرکت ():134
3-5-5 ) اندازه شرکت ():135
3-5-6 ) ارزش دفتری هر سهم ():136
3-5-7 ) اهرم مالی ():137
3-6)روش تجزيه و تحليل و آزمون فرضيات138
3-6-1 )روش داده های پانل138
3-6-1-1) روش اثراث ثابت:139
3-6-1-2 ) روش اثرات تصادفی:140
3-6-1-3 )آزمون چاو یا F لیمر:141
3-6-1-4 ) آزمون هاسمن:142
3-6-2 )آزمون معنی دار بودن مدل143
3-6-3 ) آزمون معنی دار بودن متغیرهای تحقیق143
3-6-4 ) آزمون های مربوط به مفروضات مدل رگرسیون خطی144
3-6-4-1 )فرض نرمال بودن توزیع متغیر ها و باقیمانده ها:144
3-6-4-2) فرض عدم وجود همخطي بين متغيرهاي توضیحی:145
3-6-4-3 ) فرض مستقل بودن باقیمانده ها:145
3-6-4-4. )فرض همسانی واریانس باقیمانده ها:146
3-6-5) تصمیم گیری برای رد یا پذیرش فرضیه ها147
3-7 )خلاصه فصل148
فصل چهارم: تجزيه و تحليل داده‌ها149
4-1 ) مقدمه150
4-2) آمار توصیفی متغیرهای تحقیق150
4-3 ) آزمون نرمال بودن توزيع متغيرهای وابسته تحقیق154
4-4 ) بررسي همبستگي ميان متغيرهاي تحقيق155
4-5 ) بررسی همخطی بین متغیرهای توضیحی تحقیق157
4-6 ) نتایج حاصل از آزمون فرضیه های تحقیق158
4-6-1 ) نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول تحقیق158
4-6-2 ) نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم تحقیق161
4-7 ) خلاصه فصل164
فصل پنجم: نتیجه گیری165
5-1 )مقدمه166
5-2) خلاصه و نتیجه گیری166
5-2-1 )نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول168
5-2-2) نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم تحقیق168
5-3 )پیشنهاد های تحقیق172
منابع و ماخذ173
پیوستها178
فهرست نگاره ها
نگاره 3-1) روند انتخاب نمونه آماری پژوهش124
نگاره 3-2) توزيع فراواني شركت هاي نمونه بر حسب صنعت126
نگاره 3-3) مدل مفهومی پژوهش128
نگاره 4-1) آمار توصيفي متغیرهای تحقیق151
نگاره 4-2) نتايج آزمون نرمال بودن توزیع متغیرهای وابسته تحقیق154
نگاره 4-3) نتايج آزمون نرمال بودن توزیع متغیرهای وابسته تحقیق بعد از فرآیند نرمال سازی155
نگاره 4-4) ماتریس ضرایب همبستگی پیرسون بین متغیرهای تحقيق156
نگاره 4-5) نتایج آماره VIF برای هر یک از متغیرهای تحقیق158
نگاره 4-6 نتایج انتخاب الگو برای برآورد مدل (1) تحقیق159
نگاره 4-7 نتایج برآورد مدل (1) تحقیق160
نگاره 4-8 نتایج انتخاب الگو برای برآورد مدل (2) تحقیق161
نگاره 4-9 نتایج برآورد مدل (2) تحقیق162
فهرست نمودارها
نمودار 4-1) روند سالانه متوسط سود هر سهم شرکت های نمونه152
نمودار 4-2) روند متوسط بازده غیرعادی انباشته شرکت های نمونه153
نمودار 4-3) روند متوسط تفاوت سود حسابداری و مالیاتی شرکت های نمونه153
فصل اول:
کلیات طرح
1-1).مقدمه
مدیریت شرکت هرساله سود واحد تحت کنترل خویش را به دو منظور محاسبه و گزارش میکند. اولی، برای تهیه صورتهای مالی طبق استانداردهای حسابداری و گزارش آن به استفاده کنندگان صورتهای مالی، و دومی، برای تهیه اظهارنامه مالیاتی بر مبنای قانون مالیاتها جهت تشخیص بدهی مالیاتی شرکت (هانلون و شولین، 2005) یا همان سهم دولت از سود واحد تجاری . طبق استاندارد های حسابداری، مسئولیت تهیه و ارائه صورت های مالی به عهده مدیریت واحد تجاری است. مدیریت واحد تجاری موظف به تهیه و ارائه صورت های مالی سالانه به گونه ای است که تصویری مطلوب از وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف پذیری مالی واحد تجاری ارئه کند. هرگاه صورت های مالی جهت ارائه به سهامداران، بستانکاران و دولت و سایر کاربران برون سازمانی تهیه شود رعایت استاندارد های حسابداری در تهیه و ارئه آن ضروری است (هیئت تدوین استاندارد های حسابداری ،1385،6). طبق ماده 110 قانون مالیات های مستقیم نیز اشخاص حقوقی مکلفند اظهارنامه، و ترازنامه و حساب سود وزیان متکی به دفاتر و اسناد و مدارک خود را حداکثر تا چهار ماه پس از سال مالیاتی همراه فهرست هویت شرکا و سهامداران و حسب مورد میزان سهم الشرکه یا تعداد سهام و نشانی هر یک از آنها به اداره امور مالیاتی که محل فعالیت اصلی شخص حقوقی است تسلیم نمایند و مالیات متعلقه را بپردازند (دوانی،1391، 65). با وجود اینکه هر دو معیار سود بر مبنای تعهدی محاسبه میشود با این حال تفاوت ها عمده ای بین سود حسابداری و سود مالیاتی
میتواند وجود داشته باشد (هانلون و شولین،2005). بطور کل دو منبع برای تفاوت های بین سود حسابداری و سود مالیاتی میتوان متصور بود. اولی ، تفاوت های ناشی از مقررات متفاوت برای محاسبه سود و دومی، تفاوت های ناشی از اعمال نظر مدیر در فرایند محاسبه سود. بنابراین، تفاوت ها بطور بالقوه میتوانند حاوی اطلاعاتی دربارهی فعالیتهای مدیریت سود و مالیات باشند و در کل، حاوی اطلاعاتی راجع به کیفیت سود های گزارش شده برای سرمایه گذاران باشند.
1-2) بیان مساله
تحت مدل بهای تمام شده تاریخی تعدیل شده که با توجه به خصوصیت قابلیت اتکا و محدودیت های هزینه-فایده از ارزش های جاری نیز استفاده میشود، هنوز هم سود حسابداری اساسی ترین دادهی صورت های مالی است. با این حال، محاسبه سود حسابداری متاثر از روش ها و برآوردهای حسابداری است، بدین لحاظ امکان دستکاری سود توسط مدیریت وجود دارد. وجود زمینه مناسب برای تخریب سود حسابداری ناشی از تضاد منافع و همچنین به علت پاره از محدودیتهای ذاتی حسابداری از جمله (1) نارسایی های موجود در فرایند برآوردها و پیش بینی رویداد های مالی آتی و (2) امکان استفاده از روش های متعدد حسابداری توسط بنگاه ها موجب میشود که سود حسابداری بنگاه از سود اقتصادی متفاوت باشد و از آنجایی که سود حسابداری از مهم ترین معیار های ارزیابی عملکرد و تعیین کننده ارزش بنگاه های اقتصادی تلقی میگردد موضوع کیفیت سود مطرح میشود. یکی از نظریات مطرح در این حوزه استفاده از سایر اجزای صورت های مالی برای اندازه گیری کیفیت است که کمتر در معرض دستکاری مدیریتی قرار دارند.تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی (از این پس تفاوت ها) یکی از معیارهای مطرح در این حوزه می باشد. تفاوت ها معمولاً اقلام تعهدی اختیاری را مستثنی کرده و بر عکس جریان های نقدی، همهی اقلام تعهدی را حذف نمیکنند و همچنین به خاطر عامل محدود کننده مالیات در تصمیمات مدیریت سود و عدم انعطاف پذیری نسبتاً بالاتر در محاسبه سود مالیاتی، انتظار میرود حاوی اطلاعات معتبری دربارهی کیفیت سود گزارش شدهی بنگاههای اقتصادی باشد. از سوی دیگر، تفاوت ها معمولاً در برگیرنده اقلامی هستند که بیشتر منعکس کننده اهداف درآمدی و اقتصادی و سیاسی و اجتماعی دولت
میباشند. همچنین چنانچه سود مالیاتی توسط مدیریت بطور موفقیت آمیزی تحریف شود رابطه معنادار خود با پیش بینی سوددهی آتی را از دست میدهد لذا به هر میزان که تفاوت ها بیشتر حاوی اینگونه موارد باشند احتملاً از روایی آنها در انعکاس کیفیت سود کاسته میشود. بنابراین میزانی که تفاوتها بتوانند با رشد آتی سود رابطه داشته باشند و سرمایه گذاران را در ارزیابی کیفیت سود یاری کنند یک مسئله آزمون پذیر است که این تحقیق قصد بررسی آنرا دارد. لذا مسئله اصلی این پژوهش به صورت ذیل عنوان میشود:
آیا رابطه معناداری بین تفاوت های شرکت های پذیرفته شده در بورس و معیار های کیفیت سود ارائه شده در این تحقیق وجود دارد؟
این تحقیق برای ارزیابی سودمند بودن تفاوت ها به عنوان یک ابزار برای محک زنی سود های گزارش شده شرکتها، از مفهوم پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سود استفاده میکند. لذا دو پرسش اصلی این تحقیق که مبنای فرضیه های تحقیق را شکل میدهند به صورت ذیل میباشد:
(1) آیا رابطه معناداری بین تفاوت ها و پایداری سود های حسابداری وجود دارد؟
(2) آیا رابطه معناداری بین تفاوت ها و محتوای اطلاعاتی سود حسابداری وجود میشود؟
1-3) اهداف تحقیق
اهداف تحقیق را میتوان در قالب چند هدف اصلی و فرعی عنوان کرد. عمده ترین هدف این تحقیق یافتن پاسخی برای سودمند بودن تفاوت ها از لحاظ انعکاس کیفیت سود است و مربوط بودن به مدلهای تصمیم گیری سرمایه گذاران است. از دیگر اهداف این تحقیق یافتن شواهدی دال بر اهمیت داشتن مبحث حسابداری مالیات سود است. همانگونه که در بخش بعدی توضیح داده میشود، استانداری با این عنوان و با این موضوع در کشور ما وجود ندارد.ارائه شواهدی حاکی از مربوط بودن تفاوت ها میتواند سیگنال هایی دال بر لزوم بازنگری در دلایل توجیهی عدم ضرورت چنین استانداری برای کشور باشد. .همچنین یکی دیگر از اهداف فرعی این تحقیق میتواند ارائه یک معیار برای محک زدن میزان واقع گرایی موجود در سود های گزارش شده شرکت ها باشد. بدلیل عدم وجود معیار منحصر به فرد همواره از معیار های گونگون برای این مهم استفاده شده است. یافتن شواهدی دال بر رابطه داشتن تفاوت ها با رشد سود شرکت ها میتواند معیار دیگری در کنار سایر معیار ها ارزیابی سود شرکت های فراهم آورد.
1-4) اهمیّت موضوع و انگیزهی انتخاب
حسابداری مالیات سود در حرفه حسابداری موضوعی به نسبت پیچیده و بحث بر انگیز است. هندریکسن در فصل20 کتاب خویش به شرکت هایی اشاره میکند که در حین سودآوری، مالیاتی به دولت ها پرداخت نمیکردند. آیا ممکن است سود و هزینه مالیات گزارش کرد اما مالیات پرداخت نکرد. پاسخ ساده ای به این سوال میتوان داد، یعنی میتوان گفت شرکتهای سودآور طبق قانون
میتوانند از پرداخت مالیات معاف باشند. اما پاسخ مورد نظر این نیست. پاسخ این است که شرکتهای غیر معاف هم ممکن است سود گزارش کنند اما مالیات پرداخت نکنند یا حداقل مالیات اندکی به نسبت سود های گزارش شده بپردازند. زیرا بین سود حسابداری و سود مشمول مالیات تفاوت وجود دارد. این وضعیت در مغرب زمین بویژه در ایالات متحده و سایر کشورهای آنگلوساکسون بیشتر به چشم میآید. فی الواقع یک از دلایل بالقوهای که شرکتهای مورد اشاره هندریکسن را قادر به اجرای چنین رفتار متهورانه ای میکرد وجود تفاوت های زیاد در باب شناسایی اقلام درآمد و هزینه بین استانداردهای حسابداری و قوانین مالیاتی بود. اما آیا صرف وجود تفاوت های زیاد بین دو مجموعه مقررات دال بر رفتار های فرصت طلبانه شرکت ها است؟ نحوه برخورد با تفاوت ها آنقدر مهم بود که مراجع استاندارد گذاری را وادار به تدوین و اصلاح مجدد بیانیه هایی دربارهی حسابداری مالیات سود کرد. بیانیه شماره 11 هیئت اصول حسابداری، استاندارد شماره 96 هیئت استاندارد های حسابداری مالی در سال 1987 و استاندارد شمارهی 109 هیئت در سال 1992 که جایگزین استاندارد شماره 96 شد همگی بر اهمیت داشتن حسابداری مالیات سود و تفاوت ها دلالت میکند. مقارن با رسوایی های مالی بزرگ در غرب نظیر فروپاشی انرون، تایکو، زیراکس و ورلد کام توجهات سرمایه گذاران و سیاستگذاران به سمت کیفیت سود های گزارش شده معطوف شد. در تلاشی برای معرفی کردن یک محک برای کیفیت سود ها، برخی از محققین و صاحبنظران نظیر دسای(2002)،مانزون و پلسکو (2002) و هانلون (2003) توجهات را به سوی شکاف بین سود مالیاتی و سود حسابداری که طی دهه 90 میلادی افزایش یافته بود سوق میدادند. در سال 2002 مقالهای با “عنوان واقعیت پشت فروپاشی انرون” با این ادعا که سود مالیاتی میتواند به عنوان یک ابزار برای چک کردن سود های گزارش شده مورد استفاده قرار بگیرد این تِم از تحقیقات را در پژوهشهای حسابداری مالیات سود طنین افکن کرد. البته ایدهی استفاده از سود مالیاتی به عنوان یک ابزار برای چک کردن میزان اعتبار سود حسابداری جدید نبود. پیش از این روسین (1998) اظهار کرده بود که مازاد رو به گسترش سود حسابداری بر سود مالیاتی میتواند یک علامت خطر بالقوهای باشد که باید مورد رسیدگی قرار بگیرد زیرا میتواند نمایندهی رو به انزوال رفتن کیفیت سود باشد. بررسی های صورت گرفته توسط کمیتهی مشترک مالیات کنگرهی آمریکا نشان داد که انرون تا پیش از ورشکستگی در سال 2001 تا چند سال مالیاتی پرداخت نکرده بود.
اما در ایران نحوهی برخورد با تفاوت ها کاملاً متفاوت از کشورهای آنگلوساکسون است. در کشور ما استانداری راجع به حسابداری مالیات سود وجود ندارد. در رابطه با عدم وجود استاندارد همواره توجیهاتی ارائه میشود. اولاً که در ایران حسابداری مالی و مالیاتی به یکدیگر بسیار نزدیک است به طوری که تفاوت های موقتی بین سود مالیاتی و حسابداری از شمار انگشتان یک دست فراتر
نمیرود. یک از عوامل مهم و تاثیر گذار بر نزدیکی این دو معیار، این است که استاندارد های حسابداری مالی توسط سازمان حسابرسی (که به طور نسبی با وزارت امور اقتصادی و دارایی هماهنگ و مرتبط است) تدوین میشود. وزارت اقتصاد و امور دارایی از سوی دیگر مسئول وصول مالیات و تدوین کنندهی مبانی مالیاتی است، و تحولات اخیر از قبیل اجرای ماده 272 نیز نشان میدهد عزمی جدی برای نزدیک کردن حسابداری مالی ومالیاتی وجود دارد. در تدوین استانداردهای حسابداری، قانون مالیات اثر گذار است. فیالواقع یکی از عواملی که باعث شد موضوع تجدید ارزیابی دارایی های ثابت مشهود و ارزیابی سرمایه گذاری ها به ارزش بازار اختیاری باشد ملاحظات مالیاتی بود. قانون مالیات ها در زمینه های دیگری مانند روش ها و نرخ های استهلاک تاثیر زیادی بر حسابداری مالی داشته است به طوری که اکثر شرکت های مهم از نرخ های ماده 151 استفاده
میکنند. از سوی دیگر بیشتر ضابطه های قانون مالیاتهای مستقیم به ویزه در مورد هزینه ها با استاندارد های حسابداری مالی هماهنگ است و با آن تضاد جدی ندارد و حتی در برخی از موارد مانند بند 24 ماده 148 بدان اشاره می شود (بزرگ اصل،1378). قطعاً موارد فوق نشان دهنده نزدیکی استاندارد های حسابداری و قانون مالیات ها به یکدیگر است.
امّا همانگونه که در ادبیات نظری تحقیق به تفصیل راجع به آن بحث خواهد شد تفاوت ها تنها از تفاوت های بین دو مجموعه از قانون ناشی نمیشوند بلکه به طور بالقوه تحت تاثیر دستکاری مدیریت قرار دارند. بررسی تفاوت ها اگرچه در نگاه اول با توجه به تفاوت بین سیستم های قانونی و تجاری بین کشورهای انگلوساکسون و ایران کم اهمیت جلوه می کند. اما همین مسئله نزدیک بودن دو معیار سود به خصوص در حوزه اقلام تعهدی غیر اختیاری فرصتی را برای سودمند بودن تفاوت ها در رابطه با پیش بینی رشد سود های آتی شرکت ها فراهم میآورد. از سوی دیگر بسیاری از اقلام تعهدی غیر اختیاری نظیر ذخایر تضمین فروش و ذخایر مطالبات مشکوک الوصول و سایر ذخایر عملیاتی معمولاً به احتمال زیاد توسط حوزهی مالیاتی برگشت میخورند. همین اقلام به لحاظ تئوریک، بوجود آورنده تفاوت های زمانبندی هستند و بالقوه میتوانند نمایندهی مدیریت سود باشند. از طرفی با توجه به استفاده گسترده شرکت های بزرگ از روش خط مستقیم مورد اشاره ماده ،151 میتوان ادعا کرد که احتمالاً شرکت های بزرگ دست به هموار سازی سود مالیاتی میزنند و به تبع این پدیده بطور نظری میتواند حاکی از این باشد که سود مالیاتی حاوی اطلاعاتی راجع به رشد هموار سود های آتی شرکت باشد. وجود وجه اشتراک بین سود حسابداری و مالیاتی میتواند بدین معنی باشد که سود مالیاتی در مقایسه با جریان های نقد عملیاتی که همهی اقلام تعهدی را مستثنی میکند، حاوی اقلام تعهدیی است که به عنوان یک عامل محدود کننده برای مدیریت سود به حساب میآیند زیرا بیش نمایی سود حسابداری به احتمال زیاد پرداخت مالیات های اضافی را به دنبال خواهد داشت. شاید نزدیک بودن سود حسابداری و مالیاتی در ایران مدیریت سود را برای شرکت ها محدود کند و در نتیجه ضریب اطمینان آن نسبتاً بیشتر باشد. انگیزه اصلی در باب اجرای چنین تحقیقی نیز کنجکاوی در خصوص این سوال است که تفاوت های ایرانی نیز همانند تفاوت های سایر کشورها میتوانند حاوی اطلاعاتی دربارهی سوددهی آتی شرکت ها باشند. اهمیت موضوع تحقیق نیز در انگیزهی انتخاب آن نهفته است. مشاهده رابطه ای بین تفاوت های ایرانی و کیفیت سود تلویحاً بدین معنی است که موضوع حسابداری مالیاتی آنچنانکه همواره در مجامع و نشریات حرفه ای مطرح است کم اهمیّت نمیباشد. وجود رابطه معنی دار بین تفاوت ها و معیار های کیفیت سود، از یک سوی میتواند بدین معنی باشد که با تدوین استانداردی در خصوص حسابداری مالیاتی ابزار های عینیتری در دسترس سرمایه گذاران قرار میگیرد که علاوه بر داده های صورت جریان های نقدی میتوانند با آن به محک زنی کیفیت سود های گزارش شده شرکت های بورسی بپردازند و از سوی دیگر، حاکی از، مورد توجه قرار گرفتن تفاوت ها در تصمیمات سرمایه گذاران باشد. یکی از مهمترین اهداف تشکیل بازار های سرمایه کمک به تخصیص بهینه منابع در دست خانوار یا نمایندگان آنها است. تخصیص مناسب سرمایه به سوی پروژه های سودده متضمن تصمیم گیری درست است و تصمیم گیری صحیح بدون وجود اطلاعات معتبر راجع به سودآوری شرکت ها بعید به نظر میرسد. شاید تفاوت ها بتوانند سیگنال هایی راجع به پروژه های پر بازده برای سرمایگذاران فراهم آورند.
1-5) فرضیه های تحقیق
بر پایهی دو پرسش اصلی فوق دو فرضیه توسط این تحقیق ادعا میشود:
فرضیه 1: بین تفاوت ها ی سود حسابداری مالی و مالیاتی و پایداری سود رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه 2: بین تفاوت های سود حسابداری مالی و مالیاتی و محتوای اطلاعاتی سود رابطه معناداری وجود دارد.
1-6) مدل تحقیق
در این تحقیق برای آزمون فرضیه ها از دو مدل زیر استفاده میشود:
1 . مدل پایداری سود
E_(t+1)=α_0+α_1 E_t+α_2 〖BTD〗_t+α_3 E_t*〖BTD〗_t+α_4 〖SIZE〗_t++ε_(t+1)
E_(t+1) :سود هر سهم در سال t+1 است
E_t :سود هر سهم در سال tاست.
〖BTD〗_t: تفاوت سود حسابداری و مالیاتی شرکت در سال t
E_t*〖BTD〗_t: اثر متقابل سود سال t و تفاوت سود حسابداری و مالیاتی سال t است.
〖SIZE〗_t :لگاریتم طبیعی فروش برای کنترل اثر اندازهی شرکت
2 . مدل محتوای اطلاعاتی سود
R_t=β_0+β_1 E_t+β_2 〖BTD〗_t+β_3 E_t*〖BTD〗_t+β_4 〖BV〗_t+β_5 〖LEV〗_t+β_6 〖SIZE〗_t+ε_t
R_it :بازده سهام شرکت
E_it :سودها برای شرکت i درسال tاست.
〖BTD〗_t: تفاوت سود حسابداری و مالیاتی هر سهم شرکت در سال t
〖BV〗_t:ارزش دفتری هر سهم عادی در سال t است
〖LEV〗_t:نسبت کل بدهیها به کل داراییها است.
〖SIZE〗_t :لگاریتم طبیعی فروش برای کنترل اثر اندازه شرکت
E_t*〖BTD〗_t: اثر متقابل سود سال t و تفاوت سود حسابداری و مالیاتی سال t است.
1-7) تعاریف عملیاتی متغیر ها و کلید واژه ها
این تحقیق به لحاظ مفهومی شامل دو متغیر وابسته و یک متغیر مستقل میباشد. متغیر مستقل تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی شرکت ها است که از تفاوت سود حسابداری مشمول مالیات
(به اصطلاح سود ابرازی ) و سود مشول مالیات قطعی شده ( تشخیصی ) ی شرکت ها ( به اصطلاح سود مالیاتی) بدست میآید. متغیر های وابسته شامل پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سود میباشد. برای اندازهگیری پایداری از یک مدل رگسیون کلاسیک پایداری سود استفاده میشود که عامل تفاوت ها بدان اضافه شده تا تاثیر آن روی تداوم رشد سود شرکت ها ارزیابی گردد. برای اندازه گیری محتوای اطلاعاتی از یک مدل رگرسیون سود-بازده کلاسیک استفاده میشود و سپس معیار تفاوت محاسبه شده به آن اضافه تا سودمندی آن در محتوای اطلاعاتی سود حسابری ارزیابی شود. کلید وازه های این تحقیق عیارتند از تفاوت سود حسابداری و سود مالیاتی که طی ساسر صفحات با نام اختصاری تفاوت ذکر میگردد، پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سود، مدیر یت سود و مدیریت مالیات.
1-8) روش تحقیق
تحقیق حاضر از لحاظ نوع هدف تحقیقی کاربردی محسوب میشود. هدف از تحقیق کاربردی بدست آوردن دانش لازم برای تهیه ابزاری است که بوسیله آن نیازی مشخص و شناخته شده بر طرف گردد. در این نوع تحقیقات، هدف، کشف دانش تازه ای است که کاربرد مشخصی را دربارهی فرآیندی در واقعیت را دنبال میکند. به عبارت دقیق تر تحقیق کاربردی تلاشی برای پاسخ دادن به یک معظل یا مشکل علمی است که در دنیای واقعی وجود دارد (خاکی،1391، 74). نتایج حاصل از اين تحقيق می تواند برای طیف گسترده ای شامل مدیران شرکت ها، سهامداران، سرمایه گذاران، اعتباردهندگان، محققان و تدوین کنندگان استانداردها کاربرد داشته باشد.
از لحاظ بعد زماني تحقيقات مي توانند گذشته نگر يا آينده نگر باشند. به طور کلی چنانچه داده های گردآوری شده در رابطه با رویدادهایی باشد که در گذشته رخ داده است طرح تحقیق را می توان گذشته نگر تلقی کرد. از اين رو پژوهش حاضر يك تحقيق گذشته نگر به شمار مي آيد.
بر اساس نحوه گردآوري داده ها نيز تحقيقات مي توانند تاريخي، توصيفي، همبستگي، تجربي يا علّي باشند. تحقیق توصیفی شامل مجموعه روش هایی است که هدف آن توصیف کردن شرایط یا پدیده های مورد بررسی است. تحقيقات همبستگي شامل پژوهش هايي است كه در آنها سعي مي‏شود رابطه بين متغيرهاي مختلف با استفاده از ضريب همبستگي كشف و تبيين گردد. در تحقيقات همبستگي هدف اصلي مشخص كردن نوع، اندازه و مقدار رابطه بين دو يا چند متغير مي باشد (سرمد و همکاران، 1390، 92-75). با توجه به تقسيم بندي فوق، اين تحقيق از نوع توصيفي و همبستگي مي باشد.
همچنین این تحقیق بر اساس ماهیت و ویژگی داده هایی که برای تجزیه تحلیل فرضیه ها استفاده میشوند از نوع تحقیقات کمی محسوب میشود. تحقیقات کمی نوعی پژوهش است که پژوهشگر تصمیم میگیرد درباره چه چیزی مطالعه کند. سوالات کاملاً مشخص و تعریف شدهای مطرح میکند و اطلاعات عددی را از نمونه خارج میکند، با روش های آماری به تجزیه و تحلیل این اطلاعات میپردازد، تحقیق خود را بصورتی کاملاً عینی و به اصطلاح غیر سوءگیرانه انجام میدهد (خاکی،1391، 87).
در این تحقیق اطلاعات و داده های مورد نیاز مربوط به ادبیات تحقیق و مبانی نظری از منابع کتابخانه ای و پایگاههای علمی و مقالات داخلی و خارجی استخراج می شود. برای گردآوری داده های تحقیق نیز از بانک های اطلاعاتی سازمان بورس اوراق بهادار تهران، پایگاههای اطلاعاتی مدیریت پزوهش و مطالعات اسلامی سازمان بورس، سایت مدیریت فناوری بورس تهران، سایت کدال، بانکهای اطلاعاتی نرم افزار های تدبیر پرداز و ره آورد نوین و همچنین صورت های مالی شرکت ها حسب مورد استفاده می شود.
این تحقیق به لحاظ اهدافی که دنبال میکند پژوهشی کاربردی است. هدف از تحقیق کاربردی به دست آوردن دانش لازم برای تهیه ابزاری است که به وسیله آن نیازی مشخص و شناخته شده برطرف گردد. در این نوع تحقیقات، هدف، کشف دانش تازه ای است که کاربرد مشخصی را درباره فرایندی دنبال میکند. به عبارت دقیقتر، تحقیق کاربردی تلاشی برای پاسخ دادن به یک معضل و مشکل عملی است که در دنیای واقعی وجود دارد (خاکی،1391، 74). این پژوهش نیز به دنبال معرفی ابزاری برای ارزیابی مسئله کیفیت سود شرکت ها به عنوان یکی از مشکلات مسائل تصمیم گیری سرمایه گذاران است.
1-9) قلمروی تحقیق
قلمرو این تحقیق شامل سه بعد مختلف، به شرح زیر می باشد:
الف) قلمرو موضوعی: در این تحقیق اثر تفاوت میان سود حسابداری و سود مالیاتی بر پایداری و محتوای اطلاعاتی سود مورد بررسی قرار می گیرد.
ب) قلمرو زمانی: با در نظر گرفتن اطلاعات نزديك به زمان انجام تحقيق و در دسترس بودن آنها دوره زمانی تحقیق 11 ساله و از سال 1381 لغایت 1391 تعیین شده است.
ج) قلمرو مکانی: قلمرو مکانی تحقیق شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران
می باشد.
1-10) جامعه و حجم نمونه
جامعه آماري اين تحقيق شامل کليه شرکتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مي باشد. نمونه آماري عبارت است از تعداد محدودي از آحاد جامعه آماري که بيان کننده ويژگي هاي اصلي جامعه باشد (آذر و مؤمنی، 1389، ص 5). در این تحقیق براي این که نمونه آماري يک نماينده مناسب از جامعه آماري موردنظر باشد، از روش حذف سیستماتیک استفاده شده است. براي اين منظور 5 معيار زیر در نظر گرفته شده و در صورتی که شرکتی کلیه معیارها را احراز کرده باشد به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شده است.
شركت قبل از سال 1381 در بورس اوراق بهادار تهران پذيرفته شده و تا پايان سال 1391 در بورس فعال باشد.
شركت طي سال هاي 1381 تا 1391 تغيير سال مالي نداده باشد و سال مالي شرکت به پايان اسفند ماه منتهي شود.
شرکت در گروه شرکت هاي سرمايه گذاري يا واسطه گري هاي مالي نباشد.
شرکت سودده باشد.
اطلاعات مورد نياز شركت در دسترس باشد.
چکیده پایان نامه:
در این تحقیق تاثیر تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی بر پایداری و محتوای اطلاعاتی سود مورد بررسی قرار گرفت.فرضیه های تحقیق وجود رابطه معنادار بین تفاوت ها و معیار های کیفیت سود فوق الذکر را ادعا می کنند.به منظور آزمون فرضیه های تحقیق از دو مدل رگرسیون چند متغیره بهره گرفته شد. قلمروی زمانی تحقیق یک دوره 11 ساله بین سال های 81-91 وقلمروی مکانی آن کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.پس از گردآوری داده های مورد نیاز با کمک نرم افزار های SPSS و Eveiws فرضیه های تحقیق مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل آماری نشان می دهد که تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی تاثیر معناداری بر پایداری سود شرکت های فعال در بازار سرمایه ایران دارند. همچنین شواهد از وجود رابطه معنادار بین تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی با محتوای اطلاعاتی سود حمایت نمی کنند.
فصل دوم:
مبانی نظری و پیشینه تحقیق
2-1) چکیده
در این بخش، ابتدا به ادبیات مطرح تفاوت سود حسابداری و مالیاتی از دیدگاه متون حسابداری میپردازیم. سپس مروری اجمالی بر حسابداری مالی و مالیاتی در ایران، شامل تعاملات و مغایرات میان استاندارد های حسابداری و قانون مالیات های مستقیم کشور داریم. از آنجا که در متون حسابداری بر منابع ماهوی تفاوت ها با دقت تمرکز نمیشود و به منابع بالقوهی تفاوت ها اشاره نمیشود، چارچوب نظری جامعی از تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی فراهم میآید که با اهداف این تحقیق نیز سازگارتر است. سپس مفاهیم محتوای اطلاعاتی و پایداری سود مطرح میشود و نهایتا رابطه بین تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی با پایداری و محتوای اطلاعاتی سود استدلال میشود تا پایه قیاسی فرضیات تحقیق شکل گیرد. در نهایت برای ارئه شواهدی از قیاس فوق الذکر به برخی از تحقیقاتی که در این حوزه توسط سایر محققین انجام شده اشاره میشود.
2-2) تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی در متون حسابداری
هندریکسن1 تفاوت عمده بین سود مالیاتی و سود حسابداری را در دو طبقه ذیل دسته بندی میکند:
1 . تفاوت های دائمی ، که ناشی از اجرای مقررات خاص یا امتیازها و محدودیتهایی است که به دلایل اقتصادی ، سیاسی ، یا اداری مورد توجه قرار میگیرند و با شیوه محاسبه سود خالص حسابداری هیچ رابطهای ندارند .تفاوتهای دائمی نشان دهندهُ محاسبه کل مالیاتی است که شرکت باید در طول عمر زندگی خود پرداخت کند .بهره اوراق قرضه شهرداریها یک نمونه ازین تفاوت ها است؛ آن بعنوان بخشی از سود حسابداری گزارش شده ارائه میشود ولی در قوانین مالیاتی برخی از کشورها در محاسبه سود مالیاتی مدنظر قرار نمیگیرد. تفاوت های دائمی فقط بر کل مالیات قابل پرداخت شرکت اثر میگذارند و ازینرو، در حسابداری، از دیدگاه تئوری، موجب بروز مسائلی از باب تخصیص مالیات نمی شوند. فقط باید آنها را در گزارشهای مالی ارائه کرد ، ولی تحت کنترل حسابداران نمیباشند (پارسائیان به نقل از هندریکسن،1388) یعنی اگر فرض کنیم هیچگونه تفاوت موقتی وجود نداشته باشد و تفاوت های سود حسابداری و سود مالیاتی ، محدود به تفاوت های دائمی باشد در این صورت هزینه مالیاتی که بایستی در صورت های مالی گزارش شود برابر با بدهی مالیاتی است که بر اساس سود مشمول مالیات محاسبه شده است. به همین دلیل است که تفاوت های دائمی موجب تخصیص های مالیاتی بین دوره های مختلف نمیشود و از نظر تئوری حسابداری بحث خاصی هم ندارد(بزرگ اصل،1379).
تفاوتهای دائمی ، اقلامی هستند که در یکی از دو معیار سود وجود دارند امّا هرگز در دیگری گنجانده نخواهد شد (هانلون2 ، 2005). قوانین مالیات های مستقیم که بر اساس ملاحظات اقتصادی ، سیاسی و اجتماعی تدوین می شوند برخی از درآمدها را معاف از مالیات و هزینه هایی را غیر قابل پذیرش معرفی میکند یا اینکه به برخی از شرکتها تخفیف های مالیاتی می دهد . درآمدهایی که بر مبنای الزامات قانونی از مالیات معاف است یا هزینه هایی که غیر قابل پذیرش معرفی میشوند ، تفاوت هایی بین سود حسابداری و سود مالیاتی ایجاد می کند که در دوره های آینده به هیچ روی معکوس نخواهد شد و به همین دلیل آنها را تفاوتهای دائمی نامیده اند (بزرگ اصل،1379 ).
در ایران معافیت های موضوع مواد 132 تا 145 قانون مالیات های مستقیم از جمله معافیتهایی است که موجب تفاوت دائمی بین سود حسابداری و سود مالیاتی می شود . برای نمونه ، طبق ماده 141 ق.م.م درآمد حاصل از صادرات محصولات تمام شده کالاهای صنعتی یا طبق ماده 145 سود سپرده های بانکی، از مالیات معاف است .این مواد مربوط به درآمد هاست. در مورد هزینه های قابل قبول که در ماده 148 تعریف شده است مواردی مشاهده می شود که می تواند موجب بروز تفاوت دائمی بین سود حسابداری و سود مالیاتی شود . هزینه هایی مازاد بر معافیت های تعیین شده مواردی از تفاوتهای دائمی می باشد (بزرگ اصل،1379).
2-3)تفاوت های موقتی
در ادبیات حسابداری تفاوت های موقتی را به دو دسته تفاوت های زمانی و تفاوت های ارزشیابی تفکیک میکنند. در ذیل بصورت



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه ارشد

دیدگاهتان را بنویسید